| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS | Kredi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| MIM511 | Yapıda Bölgesel ve Çevresel Koşullar | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 6.00 | 3.00 |
Yüksek Lisans
Türkçe
Bu dersin amacı, mimari tasarım sürecinde bölgesel farklılıkların, iklimsel koşulların, topoğrafik özelliklerin, kültürel bağlamın ve ekolojik parametrelerin yapı kararları üzerindeki belirleyici etkilerini analitik ve eleştirel bir yaklaşımla incelemektir. Ders, öğrencilerin farklı coğrafyalara ait çevresel verileri (iklim, mikroklima, peyzaj, malzeme, kültür) bilimsel yöntemlerle analiz edebilmesini ve bu verileri mimari tasarım sürecine dönüştürebilmesini hedefler. Bu kapsamda öğrencilerin; iklim duyarlı tasarım ilkelerini kavraması, pasif tasarım stratejileri geliştirmesi, yerel malzeme ve yapım tekniklerini çevresel performans açısından değerlendirmesi ve seçtikleri bir bölgeye özgü sürdürülebilir mimari senaryolar üretmesi amaçlanmaktadır.
Doktor Öğretim Üyesi Yelda Alper Moshfeghi
| 1 | Bölgesellik, iklimsel duyarlılık ve çevresel tasarım kavramlarını açıklar ve mimari tasarım bağlamında yorumlar. |
| 2 | Makro ve mikro iklim verilerini analiz ederek yapı formu, yönlenme ve mekânsal organizasyon kararlarını geliştirir. |
| 3 | Topoğrafya, peyzaj ve yerleşim morfolojisi arasındaki ilişkiyi değerlendirerek çevreyle bütünleşik tasarım yaklaşımları üretir. |
| 4 | Yerel malzemeleri ve yapım tekniklerini yaşam döngüsü ve çevresel performans açısından değerlendirir. |
| 5 | İleri düzey bölgesel ve çevresel koşullar konularında güncel araştırmaları takip etme ve eleştirel bir perspektifle değerlendirme becerisi geliştirme. |
Birinci Öğretim
Yok
YOK
Bu ders, mimarlıkta “yer” kavramı üzerinden bölgesel ve çevresel koşulların yapı tasarımına etkisini kuramsal bilgi, analitik yöntemler ve uygulama temelli çalışmalar aracılığıyla ele almaktadır. Ders kapsamında öğrenciler; iklim verilerinin okunması, yapı morfolojisi ile çevresel etkenler arasındaki ilişki, topoğrafya ve peyzajın yerleşim kararlarına etkisi, yerel malzeme ve yapım teknikleri, kültürel bağlam ve mekânsal kimlik konularında bilgi edinirler. Ders içeriğinde özellikle şu başlıklar ele alınmaktadır: Bölgesellik ve çevresellik kuramları, eleştirel bölgeselcilik, Makro ve mikro iklim verileri, yapı formu, yönlenme ve açıklık sistemleri, Topoğrafya, peyzaj ve yerleşim morfolojisi, Yerel malzeme, yaşam döngüsü analizi ve çevresel etki değerlendirmesi, Kültürel bağlam, yer kimliği ve mekânsal temsil, Pasif tasarım stratejileri, enerji etkin yapılar ve PCM gibi yenilikçi sistemler, Bölgesel mimari örneklerin karşılaştırmalı analizi, Kentsel mikroklima, kentsel ısı adası etkisi, Sürdürülebilirlik, sertifikasyon sistemleri ve net-sıfır enerji yapıları, Adaptif cephe sistemleri ve veri tabanlı çevresel analiz yöntemleri, İklim değişikliği, dirençli (resilient) mimarlık ve adaptif tasarım. Ders; analitik çizimler, dijital simülasyonlar, vaka çalışmaları, ara sınav bölgesel analiz sunumları ve finalde geliştirilecek bölgeye özgü sürdürülebilir tasarım senaryosu ile desteklenmektedir.
| Hafta | Teorik | [OgretimYontemVeTeknikleri] | [OnHazirlik] |
|---|---|---|---|
| 1 | Yapıda Bölgesel ve Çevresel Koşulların Önemi ve Değerlendirilmesi | ||
| 2 | İklim Koşulları ve Binalar Arasındaki İlişki | ||
| 3 | Topografya ve Yer Seçimi | ||
| 4 | Doğal Aydınlatma ve Yapı Tasarımı | ||
| 5 | Rüzgar ve Havalandırma Sistemleri | ||
| 6 | Yağış ve Su Yönetimi | ||
| 7 | Enerji Verimliliği ve Yapı Isıtma-Soğutma Sistemleri | ||
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | Yangın Güvenliği ve Yapı Tasarımı | ||
| 10 | Sürdürülebilirlik ve Yeşil Bina Tasarımı | ||
| 11 | Yapıda Malzeme Seçimi ve Çevresel Etkileri | ||
| 12 | Yapı Bakımı ve Sürdürülebilirlik | ||
| 13 | Bölgesel Mimarlık ve Kültürel Bağlamın Tasarıma Etkisi | ||
| 14 | Proje Örnekleri ve Uygulama İncelemeleri |
Olgyay, V. (1963). Design with Climate: Bioclimatic Approach to Architectural Regionalism. Princeton: Princeton University Press. → İklim duyarlı mimarlığın temel eseridir. Bölgesel mimarlık, pasif tasarım ve biyoklimatik yaklaşımlar için ana referanstır. Frampton, K. (1983). “Towards a Critical Regionalism.” The Anti-Aesthetic: Essays on Postmodern Culture. → Mimarlıkta eleştirel bölgeselcilik kavramını ortaya koyan, yer, kimlik ve kültürel bağlam tartışmaları için temel kuramsal kaynaktır. Rapoport, A. (1969). House Form and Culture. Englewood Cliffs: Prentice-Hall. → Kültür, iklim ve mekânsal biçim arasındaki ilişkiyi açıklayan, bölgesel mimarlık ve yer kimliği açısından temel bir eserdir. Szokolay, S. V. (2014). Introduction to Architectural Science: The Basis of Sustainable Design. Oxford: Architectural Press. → İklim, enerji, çevresel performans ve yapı fiziği konularında bilimsel altyapı sunar. Hyde, R. (2008). Climate Responsive Design: A Study of Buildings in Moderate and Hot Humid Climates. London: E & FN Spon. → Farklı iklim bölgeleri için mimari stratejiler ve yapı örnekleri üzerinden iklim-duyarlı tasarımı açıklar.
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
YOK
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 76 | 76 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 72 | 72 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 150 | ||
| ÖÇ 1 |
| ÖÇ 2 |
| ÖÇ 3 |
| ÖÇ 4 |
| ÖÇ 5 |