GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Kredi
MIM525 Yapma Çevre-Mimari Tasarım İlişkisi Seçmeli Ders Grubu 1 1 6.00 3.00

Dersin Seviyesi

Yüksek Lisans

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, yapma çevrenin mimari tasarım sürecindeki belirleyici rolünü çok boyutlu bir yaklaşımla incelemek; öğrencilerin doğal çevre, teknoloji, sürdürülebilirlik, kullanıcı ihtiyaçları ve kültürel bağlam gibi temel parametreleri tasarım kararlarına entegre edebilme yetkinliği kazanmalarını sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin; yapma çevreyi oluşturan fiziksel, çevresel, teknolojik ve sosyo-kültürel bileşenleri analiz edebilmesi, iklimsel veriler, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik ilkelerini mimari tasarıma aktarabilmesi, kullanıcı odaklı, çevreye duyarlı ve yenilikçi tasarım çözümleri geliştirebilmesi, çağdaş mimarlıkta yapma çevre-tasarım ilişkisini eleştirel bir bakışla değerlendirebilmesi amaçlanmaktadır. Bu ders, öğrencilerin yalnızca yapı ölçeğinde değil, kentsel ve çevresel ölçekte de mimari tasarımı bütüncül biçimde ele almalarını ve geleceğin yapılı çevresine yönelik bilinçli, sorumlu tasarım yaklaşımları geliştirmelerini hedefler.

Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri

Dr. Öğretim Üyesi Yelda Alper Moshfeghi

Öğrenme Çıktıları

1 Bölgesellik, iklimsel duyarlılık ve çevresel tasarım kavramlarını açıklar ve mimari tasarım bağlamında yorumlar.
2 Makro ve mikro iklim verilerini analiz ederek yapı formu, yönlenme ve mekânsal organizasyon kararlarını geliştirir.
3 Topoğrafya, peyzaj ve yerleşim morfolojisi arasındaki ilişkiyi değerlendirerek çevreyle bütünleşik tasarım yaklaşımları üretir.
4 Yerel malzemeleri ve yapım tekniklerini yaşam döngüsü ve çevresel performans açısından değerlendirir.
5 Kültürel bağlam, yer kimliği ve kullanıcı ihtiyaçlarını mimari tasarım sürecine entegre eder.
6 Pasif tasarım stratejileri, enerji etkin sistemler ve adaptif cephe çözümlerini mimari tasarıma uygular.
7 Seçilen bir bölgeye özgü çevresel analizlere dayalı, sürdürülebilir ve iklim-duyarlı bir mimari tasarım önerisi geliştirir ve sunar.

Öğrenim Türü

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Dersin İçeriği

Bu ders, yapma çevre ile mimari tasarım arasındaki ilişkiyi kuramsal bilgi, güncel tartışmalar ve uygulama temelli çalışmalar üzerinden ele almaktadır. Ders içeriği; çevresel veriler, sürdürülebilirlik yaklaşımları, teknolojik gelişmeler, kullanıcı odaklı tasarım, kentsel bağlam ve kültürel kimlik gibi başlıklar etrafında yapılandırılmıştır. Ders kapsamında: yapma çevrenin tanımı, tarihsel gelişimi ve mimarlıkla ilişkisi, bina kabuğu, malzeme seçimi ve enerji performansı, pasif tasarım stratejileri ve iklim duyarlı mimarlık, sürdürülebilirlik kuramları ve sertifikasyon sistemleri, akıllı bina sistemleri ve dijital teknolojiler, biyofilik tasarım, yeşil altyapılar ve iklim değişikliği, yenilikçi yapım teknolojileri ve adaptif mimari çözümler, kentsel ölçekte yapma çevre ve kamusal mekân ilişkisi, kültür, kimlik ve yerel bağlamın tasarıma etkileri, geleceğin yapma çevresi ve karbon nötr yapılar ele alınmaktadır. Ders süreci; kuramsal anlatımlar, vaka analizleri, tartışmalar, araştırma sunumları ve proje tabanlı çalışmalarla desteklenmekte; öğrencilerin bilgiyi tasarım üretimine dönüştürmesi hedeflenmektedir.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Teorik [OgretimYontemVeTeknikleri] [OnHazirlik]
1 Giriş ve Temel Kavramlar • Yapma çevre nedir? (Tanımlar ve tarihsel gelişim) • Mimarlık ve yapma çevre arasındaki ilişki • Dersin genel hedeflerinin tanıtımı ve değerlendirme kriterleri
2 Yapma Çevreyi Oluşturan Unsurlar, İklim ve Enerji Tasarımı • Bina kabuğu ve malzemelerin seçimi • Teknolojik gelişmeler ve yapma çevre üzerindeki etkisi • Doğal çevre ile entegrasyonun önemi • İklimsel verilerin analizi ve yapı tasarımı üzerindeki etkileri • Pasif tasarım stratejileri • Enerji verimliliği ve bina performans kriterleri
3 Sürdürülebilirlik ve Yapma Çevre • Sürdürülebilir mimarlık: Teoriler ve uygulamalar • LEED ve BREEAM gibi sürdürülebilir bina sertifikasyonları • Yenilenebilir enerji kaynaklarının mimari tasarıma entegrasyonu
4 Teknolojik Gelişmelerin Yapma Çevreye Etkisi • Akıllı bina sistemleri ve dijitalleşme • Yapma çevrede robotik ve otomasyon • Yeni yapı malzemeleri ve sürdürülebilirlik
5 Enerji Verimliliği ve Sürdürülebilirlik
6 Doğal ve Yapma Çevre Arasındaki Etkileşim • Yeşil çatılar, dikey bahçeler ve biyofilik tasarım • İklim değişikliği ve yapı çevresi • Doğaya saygılı mimari örnekler
7 Araştırma ve Uygulama: Vaka İncelemesi • Örnek projeler üzerinden analiz ve tartışma • Öğrencilerin kendi projelerinde yapma çevreyi nasıl ele alacaklarına dair grup çalışmaları
8 Ara Sınav
9 Yenilikçi Yapma Çevre Çözümleri • 3D baskı ve modüler inşaat teknolojileri • Esnek ve adaptif mimari sistemler • Yapma çevrede sürdürülebilir inovasyon
10 Kentsel Planlama ve Yapma Çevre • Kentsel mekân ve yapma çevre ilişkisi • Akıllı şehirler ve dijital altyapı • Sürdürülebilir kentsel tasarım ilkeleri
11 Kültür, Kimlik ve Yapma Çevre • Kültürel ve bölgesel bağlamın yapma çevre üzerindeki etkileri • Mimari tasarımda kimlik ve aidiyet • Bölgesel farklılıklar ve yerel malzemelerin kullanımı
12 Gelecek Perspektifleri ve Yapma Çevre • Geleceğin yapma çevresi: Teknolojik ve sosyal eğilimler • Karbon nötr yapılar ve sürdürülebilirlik hedefleri • Yeni tasarım yaklaşımlarının gelecekteki etkileri
13 Proje Sunumları ve Değerlendirme • Öğrencilerin proje sunumları • Değerlendirme ve geri bildirim
14 14: Final Değerlendirmesi ve Genel Tartışma • Öğrencilerin bireysel veya grup projelerinin son değerlendirmesi • Genel ders değerlendirmesi ve geleceğe dair öneriler

Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar

Yeang, K. (1999). Eco Design: A Manual for Ecological Design. London: Wiley-Academy. → Sürdürülebilir mimarlık ve ekolojik tasarım ilkelerini bütüncül bir yaklaşımla ele alan temel başvuru kaynağıdır. Yapma çevre ile mimari tasarım arasındaki ilişkiyi çevresel performans, iklim ve enerji bağlamında inceler. Van der Ryn, S., & Cowan, S. (2007). Ecological Design. Washington, DC: Island Press. → Ekolojik tasarım prensiplerini teorik ve uygulamalı örneklerle açıklayan bu eser, yapma çevrenin doğal sistemlerle bütünleşmesini mimarlık bağlamında ele alır. McHarg, I. (1992). Design with Nature. New York: Wiley. → Peyzaj mimarlığı ve kentsel planlama üzerinden yapma çevrenin doğal süreçlerle entegrasyonunu savunan klasik bir çalışmadır. Allen, E., & Iano, J. (2013). The Architect’s Studio Companion: Rules of Thumb for Preliminary Design (5th ed.). Hoboken, NJ: Wiley. → Yapı teknolojileri, bina performansı ve çevresel verilerin tasarım sürecine entegrasyonunu açıklayan teknik bir başvuru kitabıdır. Le Corbusier (1986). Towards a New Architecture. New York: Dover Publications. → Modern mimarlık kuramı çerçevesinde yapma çevre, teknoloji ve mimari form ilişkisini irdeleyen temel teorik metinlerden biridir. Pevsner, N. (1976). A History of Building Types. Princeton: Princeton University Press. → Yapı tipolojilerinin tarihsel gelişimini ve yapma çevre ile ilişkisini inceleyen önemli bir referans kaynağıdır. Rogers, R., & Gumuchdjian, P. (1997). Cities for a Small Planet. London: Faber & Faber. → Sürdürülebilir şehircilik, kentsel yapma çevre ve mimarlık ilişkisini ele alan vizyoner bir çalışmadır. Wright, G. (1981). Building the Dream: A Social History of Housing in America. Cambridge, MA: MIT Press. → Yapma çevrenin sosyal, kültürel ve tarihsel boyutlarını özellikle konut mimarlığı üzerinden inceleyen temel bir kaynaktır.

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

YOK

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 72 72
Final Sınavı 1 76 76
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 1 1
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 1 1
Toplam İş Yükü (saat) 150

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

ÖÇ 1
ÖÇ 2
ÖÇ 3
ÖÇ 4
ÖÇ 5
ÖÇ 6
ÖÇ 7
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek