GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı


Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Kredi
EGRF120 Özgün Baskı Ders 1 2 7.00 3.00

Lisans


Türkçe


Özgün baskı dersinde öğrencilerin disiplinli bir biçimde yaratıcılığın temelini oluşturan algı kapasitelerini geliştirmek, baskı resim sanatının ve yüksek baskı, düz baskı, şablon baskı ve çukur baskı türlerinin gelişimini ve mantığını sezdirecek gerekli teknik ve kuramsal bilgileri vermek amaçlanır.


Dr. Öğr. Üys. Nesli Türk


1 Baskı resim süreçlerinde kullanılan malzeme bilgisine, teknik bilgiye ve donanıma sahiptir. Baskı çalışmalarında çok boyutlu algılama, düşünme, soyutlama yapma ve uygulama becerisine sahiptir.
2 Yüksek baskı uygulamaları yapabilecek yetkinliktedir; Linol ve ağaç baskı yapabilir.
3 Özgün tasarımlarını linol ve ahşap baskı uygulamalarına dönüştürebilir.
4 Baskı resim alanında edindiği kuramsal bilgileri tasarımlarına yansıtabilme, baskı resim tasarımlarında yaratıcı-özgün uygulamalar ortaya koyabilme, tasarıma yenilikçi yaklaşabilme ve farklı çözümler getirme becerisine sahiptir.
5 Belirli bir konuda o konu ile ilgili sanat ve tasarım tarihinden sanatçıların ve tasarımcıların özgün baskı çalışmaları üzerine araştırma yaparak bu araştırmalarının sonucunu baskı çalışmalarına yansıtabilir.
6 Baskı ve kolaj tekniklerini bir arada kullanarak Çin Kolajı tekniği ile baskı çalışmaları yapabilir.
7 Ekslibris uygulamaları yapabilir. Kitapseverlerin kitaplarının iç kapağına yapıştırdıkları, üzerinde adlarının ve değişik konularda resimlerin yer aldığı küçük boyutlu tasarımlar, baskı resimler olan ekslibris baskı teknikleri hakkında kuramsal bilgiye ve uygulama yetkinliğine sahiptir.

Birinci Öğretim


-


Uygulamalı bir ders olan Özgün Baskı dersi için derste verilen projeler doğrultusunda sanat ve tasarım tarihinden örnek çalışmaların araştırılması önerilir.


Uygulamalı atölye dersidir. Baskı türleri tanıtılır. Linol baskı başta olmak üzere yüksek baskı tekniğinde uygulamalar yapılır. Verilen konu doğrultusunda baskı resim projeleri her hafta aşamalar halinde gerçekleştirilir. Projeler gerçekleştirilirken baskı aşamaları süreç içinde verilen eleştiriler ve yapılan uygulamalarla geliştirilir.


Hafta Teorik Uygulama [OgretimYontemVeTeknikleri] [OnHazirlik]
1 Özgün baskı resim eğitim programı süresince öğrencilerin disiplinli bir gözlem yolu ile yapıcı ve yaratıcı güçlerini, yaratıcılığın temeli olan sezgi gücünü geliştirmeyi, nesneler ve nesneler arasındaki ilişkileri yorumlayabilme yetisini kazanmasını sağlamayı, sanatın doğasını ve mantığını sezdirecek gerekli kültürü kazandıracak eğitimi vermeyi amaçlamaktadır. Çağın gereksinimine yanıt veren, çağdaş tasarım anlayışını özümsemiş, yaratıcı, yapıcı, öncü tasarımcı bireyler yetiştirmektir. Uygulama yapılmaz, dersin içeriği hakkında bilgi verilir.
2 Serigrafi tekniği tanıtılır. Serigrafi tekniğinin basit ilkeleri maskelemedir. Bu baskı tekniğinde karton, metal, plaka gibi malzemeler üzerine istenilen desenler çizilerek kesilir. Maskeleme kartonu kağıt üzerine konur, mürekkep sürüldüğünde oyup çıkartılan kısımlardan geçen mürekkep kağıdı boyar. Yapılması tasarlanan baskı çalışması için farklı eskizler hazırlanır.
3 Çukur Baskı (Gravür) tanıtılır. Bu baskı türünde metalin çukurlaştırılmış yerlerine boya doldurulur; yüksek kısımlar temizlenir ve press aracılığıyla kağıda aktarılır. Ağaç Gravür: Baskıda ağaç dokusunun daha az hissedilmesi için elde edilen yüzeyin daha sert ve sık dokulu olması gerekir. Bu sebeple ağacın gövdesine dik kesilmiş bir kütük alınır. Sanatçı çizdiği deseni kendisi oyar. Baskıdan sonra siyah zemin üzerinde desen beyaz olarak çıkar. Pek çok baskıda ağaç oyma ve ağaç gravür teknikleri beraber kullanılır. Renkli baskı yapmak için ya her renge ayrı ahşap blok kullanılır ya da baskı yapıldıktan sonra elle renkler boyanır. Aside Yedirme: Aside dayanıklı bir vernikle metal plakanın zemini kaplanır. Vernik sıyrılarak metal plakanın üzerine desen çizilir. Daha sonra plaka asit banyosuna batırılır. Asit, desen olarak sıyrılmış yerlerdeki metali yemeye başlar, çukurlar oluşur. Çukurların derinliği aside yedirme zamanı ile ayarlanır. Gravür gibi basılır. Leke Baskı (Akuatint): Metalin yüzeyine değişik kalınlıklarda kuru toz vernik serpilir, alttan ısıtılarak eriyip yapışması sağlanır. Asit banyosuna batırıldığında serpintiyi almayan yerleri asit yer. Nokta serpintili doku elde edilir. Akuatint tek başına çok az kullanılmıştır. Diğer tekniklerle birlikte uygulanır. Yapılması tasarlanan baskı çalışması için farklı eskizler hazırlanır.
4 Düz baskı tanıtılır. Baskı plakası üstünde yükseklik ve çukurluklar bulundurmadan, yüzeyi hassaslaştırarak boya alıcı bölümler oluşturularak yapılan baskıdır. Çinko, aliminyum, bakır ve taşın kullanıldığı bu yöntemde baskı yüzeyinde hiçbir yükseklik farkı yoktur. -Litografi (Taş Baskı): Bu tekniğin desen çizimi ile çok ortak yanı vardır. Sanatçı yağlı bir kalem ve yağlı bir baskı mürekkebi seçerek üstü iyi düzeltilmiş özel taştan bir blok hazırlar. Desen, taş zemine yağlı kalemle çizilir, sonra taş ıslatılır. Yağlı kalem ile yapılmış olan desen çizgileri suyu kabul etmez. Desenin yağlı çizgileri ancak ve ancak rulo ile sürülen yağlı mürekkebi kabul edecek, ıslak kısımlar açık kalacaktır. Kağıt taş zemine yatırılır ve baskı yapılır. Her renk için ayrı taş kullanılır. Hazırlanmış olan eskiz çalışmaları linole aktarılır, oyma bıçakları kullanılarak kalıp oluşturulur.
5 Yüksek baskı en eski baskı tekniğidir. İstenilen görüntünün baskı yüzeyinde oluşması ve kabartma halini alması amacıyla düz yüzeyli bir malzemenin yüzeyinden bir miktar kazınma, yontulma ilkesine dayanılarak yapılır. Yüksek baskı uygulamaları yapılır, matbaa mürekkebi kullanılarak baskı alınır.
6 Ağaç Oyma: Ağacın gövdesine parelel bir kütük alınır. Sanatçı deseni bunun üzerine çizer. Baskıda çıkmasını istemediği kısımları kütükte oyar. Ahşap yumuşak olmakla birlikte kaba dokusu ince çizgiler vermeye engeldir. Linol Baskı: Sanatçıların yeğledikleri, yapıtlarını çoğaltmak için kullandıkları ve ayrıca birçok okulda da öğretimi yapılan bu teknikte LİNOLYUM, linol oyma bıçaklarıyla oyulup kalıp hazırlanır. Bu baskıda da, ağaç baskıda olduğu gibi her renk için ayrı kalıp hazırlanması gerekir. Yüksek baskı uygulamaları yapılır, matbaa mürekkebi kullanılarak baskı alınır.
7 Kolaj-Kopya çalışması, baskı eskizinin sanat tarihinden kült sanatçıların yüksek baskı çalışmalarından yararlanılarak oluşturulduğu bir çalışmadır. Kolaj; “(Fransızca collage: “yapıştırma”), yapıştırma resim olarak da bilinir, görsel sanatlarda gazete kağıdı, kumaş ve duvar kağıdı gibi buluntu nesnelerin bir pano ya da tuvale çoğunlukla da boyanmış yüzeylerle birlikte kullanılması” demektir. Ayrıca, bu sanat tekniği; elde bulunan farklı türlerde basılı, çizili veya fotoğrafik malzemenin kullanılarak, yüzeyde yeni bir kompozisyon elde edilmesi olarak ifade edilir. Böylece, ilk başta sanat malzemesi olmayan nesneler, sanatsal ve estetik kurallar çerçevesinde bir araya gelerek sanat eseri haline gelmektedir. Sanatsal alanlarda karşımıza çıkan bu kelime, teknik bakımından resim alanına giren uygulamalardan ilk akla gelenlerdendir. Uygulama, Sanat tarihinden kült sanatçıların baskı çalışmaları incelenir, seçilen farklı baskıların (en az 4 adet) çıktıları alınır. Bunlardan hareketle oluşturulan düzenlemelerle farklı eskiz-kompozisyon çalışmaları yapılır. Bu çalışmalar arasından yüksek baskı için en uygun olanı seçilerek düzenlenir. Uygulama, eskiz kalıba aktarılmaya hazır hale geldikten sonra kalıba transfer edilir. Transfer aşamasında karbon kağıt kullanılır. Baskı esnasında imgenin negatifi elde edilir; eskiz aşamasında bu husus göz önünde bulundurulur. Kalıp oyulduktan sonra merdane ile mürekkep verilerek durum-deneme baskılar alınır. Uygulama, sonuç baskılar alınır.
8 VİZE
9 Ekslibris, kitapseverlerin kitaplarının iç kapağına yapıştırdıkları, üzerinde adlarının ve değişik konularda resimlerin yer aldığı küçük boyutlu tasarımlar, baskıresimlerdir. Kitabın kartviziti ya da tapusu da denilebilir. Kitap sahibini tanıtır, onu yüceltir ve kitabı ödünç alan kişiyi geri getirmesi konusunda uyarır. Sözcük olarak “...’nın kitaplığından” anlamına gelir. Yapılması tasarlanan baskı çalışması için farklı eskizler hazırlanır. Hazırlanmış olan eskiz çalışmaları linole aktarılır, oyma bıçakları kullanılarak kalıp oluşturulur.
10 Ekslibris’in işlevi, kitap sahibini betimlemesi ve kitabı ödünç alan kişiyi geri getirmesi konusunda uyarmasıdır. İkinci işlevi ise sanatçılar ve koleksiyoncular arasında önemli bir değiş tokuş objesi olarak kullanılmasıdır. Ve elbette bir sanat eseri olarak bulunduğu mekanlarda ruhumuzu zenginleştirmesi de diğer işlevidir. Bu işlevlerini yerine getirebilmesi için ekslibrislerin çoğaltılması ve numaralandırılması gerekmektedir. Yüksek baskı uygulamaları yapılır, matbaa mürekkebi kullanılarak baskı alınır.
11 Çin Kolajı uygulaması yapılır. Kolaj tekniği ve yüksek baskı tekniğinin bir arada kullanıldığı bir çalışmadır. Gazetelerden kesilmiş parçalarla yapılan eskiz çalışması üzerinde düzenleme yapılır. Ayrıca tipografik öğelerin de yer aldığı parçalar kullanılabilir. Uygulama, yeni proje için eskiz çalışmaları yapılır; bu çalışmalar arasından baskı için en uygun olan seçilir. Kolaj-baskı için kompozisyona uygun materyaller araştırılır, farklı dokularda kağıt-gazete ve dergilerden parçalar kesilerek hazırlanır.
12 Çin Kolajı uygulaması yapılır. Kolaj tekniği ve yüksek baskı tekniğinin bir arada kullanıldığı bir çalışmadır. Gazetelerden kesilmiş parçalarla yapılan eskiz çalışması üzerinde düzenleme yapılır. Ayrıca tipografik öğelerin de yer aldığı parçalar kullanılabilir. Uygulama, seçilen eskiz çalışmaları kalıba aktarılır, kalıbın hazırlanması ve linolyumun oyma işlemi gerçekleştirilir.
13 Kolaj tekniğinin gerek yapım süreci, gerekse kullanılan malzemeler bakımından kişiye farklı tercihler sunması, ilgi gören bir teknik olmasını sağlamıştır. Öte yandan farklı yaş gruplarına yönelik beceri ve kazanımlar sağlaması açısından, kolaj tekniği, öğrenim çağındaki bireylerin de, zihinsel ve yaratıcılık becerilerinin gelişimine katkı sağlayarak, düşünme, inceleme, gözlem, karar verme ve problem çözme sürecine de yardımcı olmaktadır. Uygulama, kalıp hazırlandıktan sonra poza kağıdı hazırlanır, deneme baskılar alınır. Uygulama, kolaj-baskı için kesilip hazırlanmış olan parçalarla kompozisyon oluşturulur, parçalar kalıp üzerine yerleştirildikten sonra baskı alınır. Bu işlem birkaç kez tekrarlanır; farklı renk ve dokulara sahip parçalarla farklı kompozisyonlar oluşturularak baskı alınır.
14 Dönem boyunca öğrenilmiş olan konuların genel tekrarı yapılır. Yapılmış olan baskılar baskı kalitelerine göre sıralanarak numaralandırılır.
15 FİNAL

Ekslibris, Hasip Pektaş, İED, İstanbul Ekslibris Derneği Linol (A4 boyutunda) Siyah matbaa mürekkebi-DYO marka Linol oyma bıçağı seti-Marabu marka Baskı kağıdı-bristol ya da schoeller marka, A3 boyutunda Kalın spatula Çelik konstrüksiyon merdane, 10-12 cm Eskizin linole aktarılması için karbon kağıdı ve poza kağıdı Kurşun kalem, silgi, maket bıçağı, resim kağıdı, cetvel, terebentin



Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

-


Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 2 2
Final Sınavı 1 1 1
Proje Hazırlama 14 8 112
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 10 3 30
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 7 3 21
Toplam İş Yükü (saat) 166

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12 PÇ 13 PÇ 14 PÇ 15 PÇ 16 PÇ 17 PÇ 18
ÖÇ 1 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
ÖÇ 2 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
ÖÇ 3 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
ÖÇ 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
ÖÇ 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
ÖÇ 6 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
ÖÇ 7 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek