GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Kredi
EEND343 Ergonomi ve İş Etüdü Ders 3 5 3.00 3.00

Dersin Seviyesi

Lisans

Dersin Sunulduğu Dil

Dersin Amacı

Bu ders ile öğrenciye; insan-makine ve insan- çevre üzerinde gözlem ve incelemeler yaparak makine sistemleri ve çalışan insanın çevresel faktörlerden olumsuz etkilenmesini en aza indirecek, insan sağlığını korumayı ve işletmelerin verimini arttırmayı sağlayan iş ortamları ve ürünler tasarlama bilgilerinin aktarılması amaçlanmaktadır. Metod etüdü ve araçları ile iş ölçümü ve iş ölçümünde kullanılan yöntemlerin öğrenciye öğretilmesi ve tüm iş etüdü tekniklerinin öğrenci tarafından başarıyla kullanılabilmesinin sağlanmalıdır.

Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri

Dr.Öğr.Üyesi Nimet Karabacak

Öğrenme Çıktıları

1 Ergonominin üretim ve hizmet sektörleri içinde tanımını yapar ve ergonomi modelini tanır. Ergonominin tarihsel gelişimini bilir. Ergonominin ilişkili olduğu disiplinleri bilir.
2 İş Etüdü yani süreci analiz ederek rota belirlemesi yapabilecektir.Verimlilik arttırma sorunun detaylarını bilir.Verimlilik saptama yöntemlerini kullanır.Bir işi detaylı incelemeyi öğrenir. İşi elemanlarına ayırır.İşin etüdünün algoritmik icrası; zaman etüdünün prensipleri işin doğru analizi, MTM teknolojileri ile birlikte bir sistemin etüdünü öğrenir.Metot yönüyle süreçleri, birleştirir, yok eder. Süreç içinde,Nicel veriyi tanımlar.
3 Ergonomi açısından insan ve insan vücudu sistemlerini bilir; insan ve enerji gereksinimleri kavramlarını tanır. İnsan ve enerji gereksinimini saptar. Beden duruşlarını, düzlemlerini ve eklem açıklığı hareketlerini tanır.Yorgunluk veren çalışma enerjisini bilir ve molaları hesaplar. Antropometriyi bilir ve antropometrik hesaplamaları yapar. İş Sistemlerinde İnsan-Makine ilişkisini belirleyecektir. Ergonomik iş ve işyerini belirler.Yük Kaldırma , taşıma , kuvvet ve momenti hesaplamayı öğrenir.
4 Nitel veriyi tanımlar.Tüm bu verilerden erişim, kullanım kolaylıklarını geliştirir.Bir ortamda en uygun şartları belirledikten sonra tesisin taşıma, işlem, kontrol, bekleme, stoklama yönlü incelemesini yapabilecektir.İş ölçümü, zaman etüdünü bir uygulama ile yapar. Standart zamanı belirleyecektir.Mikro hareket etüdünü öğrenip uygulayacaktır. Bir hizmet veya üretim sisteminin etüdünü içeren bir projeyi, takım çalışması ile hazırlayabilecektir. Sistemi ve problemi tanılar.
5 NIOSH denklemini bilir ve hesaplamayı yapar.Bir hizmet veya üretim sisteminin ergonomik tasarımının içeren bir projeyi, takım çalışması ile hazırlayabilecektir. Sistemi ve problemi tanımlar. Etik kurallara ve istenen formata uygun olarak tasarım yapar ve rapor hazırlar. Nitel veriyi tanımlar. Ergonomik oturma kavramını tanır. Çevresel ergonomi kavramını tanır.

Öğrenim Türü

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

-

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Dersin İçeriği

Bu ders iş sistemlerinin insan-makine-çevre etkileşimi temelinde ergonomik açıdan incelenmesini ve iş etüdü teknikleri aracılığıyla süreçlerin verimliliğinin artırılmasını konu edinmektedir. Ergonominin temel kavramları, insan anatomisi ve fizyolojisinin çalışma yaşamına etkileri, iş yeri tasarımı, çalışma duruşları, iş güvenliği ve iş sağlığı ilkeleri ele alınmaktadır. İş etüdü kapsamında; iş ölçümü, zaman etüdü, hareket ekonomisi, iş akış analizi ve standart zaman belirleme yöntemleri uygulamalı örneklerle incelenmektedir. Ders kapsamında öğrenciler, ergonomik prensipler ile verimlilik ve iş gücü sağlığı arasındaki ilişkiyi kavrayarak endüstriyel süreçlerde iyileştirme yapabilme yetkinliği kazanırlar.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Teorik [OgretimYontemVeTeknikleri] [OnHazirlik]
1 Ergonomi ve İş Etüdü kavramları Metot etüdünün tanımı ve amaçları Metot etüdü çalışmasının düzeyleri Metot etüdü şema ve diyagram teknikleri Metot etüdünün aşamaları anlatılacaktır.
2 Ergonominin çalışma alanları ve kapsamı Ergonomi ve insan
3 Tasarımda ergonominin önemi İnsan ve mekan ilişkisi Ergonomi kavramının farklı disiplinler ile arasındaki ilişki Ergonomik risk faktörleri ,Temel Ergonomik Prensipler Antropometri, Duruş ve hareket (Biyomekanik, fizyolojik ve antropometrik arka plan)
4 İş Yerinde Elle Malzeme Taşıma Koşullarını İyileştirme Hareket etüdü prensipleri ve hareket etüdü ile ilgili akış şemaları; Malzeme hareketleri İşçi hareketleri İnsan için hareket ekonomisi ilkeleri
5 Hareket etüdü prensipleri ve hareket etüdü ile ilgili akış şemaları; İşyerinin düzenlenmesi ile ilgili hareket ekonomisi ilkeleri Araç ve donanımın hazırlanması ile ilgili hareket ekonomisi ilkeleri Hareketlerin sınıflandırılması anlatılacaktır.
6 İş sistemlerinin tanımı Zaman etüdü; Performans değerlendirme teknikleri Tolerans faktörleri Toplam tolerans hesaplaması Zaman etüdü araçları Zaman etüdü aşamaları Öğrenmenin işlem süresine etkisi anlatılacaktır.
7 İş örneklemesi prensipleri; İş ölçümünün tanımı İş ölçümünün kapsamı ve yararları İş ölçümünün temel aşamaları İş ölçümü teknikleri İş örneklemesi anlatılacaktır.
8 Ara Sınav haftası
9 Zaman etüdü uygulaması Çevresel faktörler (Gürültü, Titreşim, Aydınlatma, Termal Konfor/ İklimlendirme)
10 Yorgunluk Kas iskelet sistemi hastalıkları Ergonomik iyileştirmeler (mühendislik ve yönetsel)
11 İş örneklemesi uygulaması Grup zamanlama tekniği uygulaması
12 İnsan Fizyolojisi: Çalışan insanın Metabolizması ve Enerji Tüketimi
13 Sentetik zamanlama sistemleri uygulaması
14 Mesleki biyomekanik İş yeri tasarımı
15 Final Sınavı

Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar

SABANCI A., SÜMER S.K. (2015), 'Ergonomi', Nobel Akademik Yayıncılık. Kurt, M. (2003). İş etüdü. Gazi kitabevi. ORGANİZASYON VE İŞ ETÜDÜ. (2022). (n.p.): GÜNCEL KİTAPLAR. İş Etüdü Prof Dr. İ. Mete Doğruer AÇILIM KİTAP.

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

-

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 30 30
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 32 32
Toplam İş Yükü (saat) 64

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

ÖÇ 1
ÖÇ 2
ÖÇ 3
ÖÇ 4
ÖÇ 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek