GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı


Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Kredi
ESAH113 Tiyatro Tarihi ve Kuramları I Ders 1 1 2.00 2.00

Lisans



Bu dersin amacı, öğrencilerin tiyatronun tarihsel gelişimini, kökenlerini ve toplumsal bağlam içindeki dönüşümünü kavramalarını sağlamaktır. Antik dönemden Ortaçağ’a kadar uzanan süreçte tiyatro sanatının biçimsel, estetik ve düşünsel temellerini inceleyerek; tiyatro kuramlarının ortaya çıkış koşullarını, sanat–toplum–inanç ilişkileri çerçevesinde değerlendirmeleri hedeflenir. Ayrıca öğrencilerin tiyatro tarihine yalnızca kronolojik olarak değil, aynı zamanda kavramsal, kültürel ve felsefi bir perspektiften yaklaşmaları; dönemsel tiyatro biçimleriyle günümüz sahne anlayışları arasında ilişki kurabilmeleri amaçlanmaktadır.


Öğr. Gör. Feyza Özgen


1 Tiyatro sanatının kökenlerini ve tarihsel gelişim sürecini (Antik Yunan’dan Orta Çağ’a kadar) açıklayabilir.
2 Farklı dönemlere ait tiyatro biçimlerini, türlerini ve sahneleme geleneklerini tanımlayabilir ve birbirinden ayırt edebilir.
3 Toplumsal, kültürel ve düşünsel dönüşümlerin tiyatro sanatına etkisini analiz edebilir.
4 Antik tragedya, komedya ve ritüel temelli performans biçimlerinin temel özelliklerini değerlendirebilir.
5 Tarihsel tiyatro metinlerini dönemlerinin estetik ve dramaturjik özellikleri açısından inceleyebilir.
6 Temel tiyatro kuramcılarının (Aristoteles, Horatius vb.) görüşlerini özetleyebilir ve günümüz tiyatro anlayışıyla ilişkilendirebilir.
7 Tarihsel bağlam ile sahneleme pratikleri arasındaki ilişkiyi örnekler üzerinden yorumlayabilir.
8 Tiyatro tarihine ilişkin akademik kaynakları kullanarak kısa araştırma raporları veya sunumlar hazırlayabilir.
9 Tiyatro tarihinin güncel sahne sanatları üzerindeki etkilerini tartışabilir.

Birinci Öğretim



Yok


1.Tiyatronun kökenine ilişkin ritüel, mitos ve performans kavramları 2.Antik Mısır, Mezopotamya ve Anadolu’da dramatik anlatı örnekleri 3.Antik Yunan tiyatrosu: tragedya, komedya, satir oyunu ve Dionysos kültü 4.Antik Yunan’da tiyatro yapıları, oyunculuk, kostüm ve sahneleme düzeni 5.Aristoteles’in Poetika’sı ve klasik dramatik kuramın temelleri 6.Helenistik dönem tiyatrosu ve Roma tiyatrosu: form, işlev ve seyir kültürü 7.Ortaçağ Avrupa’sında tiyatro: dinsel temsiller, mister ve moralite oyunları 8.Halk tiyatrosu biçimleri: karnaval, maskaralık, commedia dell’arte’nin öncülleri 9.Tiyatronun toplumsal işlevi: iktidar, inanç, ritüel ve eğlence ilişkileri 10.Erken dönem tiyatro kuramları üzerine okumalar ve tartışmalar


Hafta Teorik [OgretimYontemVeTeknikleri] [OnHazirlik]
1 Tiyatro kavramının kökeni: “theatron”, “drama”, “mimesis” Ritüel, oyun ve tiyatro ilişkisi Antropolojik temeller: törensel köken teoriler
2 Antik Yunan’da Toplum, Mitoloji ve Din Dionysos kültü ve tiyatronun dinsel kökenleri Panathenaia ve Dionysia festivalleri Tiyatronun politik işlevi (polis, vatandaşlık, kamusal alan)
3 Thespis ve dramatik diyalogun ortaya çıkışı Koro, sahne düzeni, kostüm, maskenin işlevi Tragedya üçlemesi ve satir oyunları
4 Aiskhylos’un tanrısal adalet ve kader temaları Zincire Vurulmuş Prometheus ve etik sorgular Dramatik yapı analizi
5 Tragedyada birey, ahlak ve kader ilişkisi Kral Oidipus ve trajik ironi “Sophokles kahramanı” kavramı
6 Euripides’te insan psikolojisi, kadın karakterleri Mitolojinin yeniden yorumlanması Rasyonalite ve eleştiri
7 Ara Sınav
8 Eski Komedya’nın doğası Aristophanes’te mizah, parodi, toplumsal taşlama Lysistrata incelemesi
9 Theatron’un mimarisi Skene, orchestra, mechane, ekkyklema Seyirci düzeni ve sahne estetiği
10 Poetika’nın bağlamı Mimesis, katharsis, birim kavramları Tragedya tanımı ve günümüze etkisi Okuma: Aristoteles, Poetika
11 Tragedya sonrası dönüşüm Yeni Komedya (Menandros ve toplumsal tipler) Oyunculuk, turneler, profesyonelleşme
12 Ludi festivalleri, Etrüsk etkileri Latinceye geçiş, halk eğlencesi Roma tiyatrosunun işlevi ve seyirci profili
13 Roma komedyasında fars, doğaçlama ve müzik Plautus’un karakter tipleri: uşak, efendi, sevgili Menaechmi analizi
14 sınav



Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 40
Toplam 40
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 100


Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Tartışma 14 2 28
Takım/Grup Çalışması 6 2 12
Toplam İş Yükü (saat) 42

ÖÇ 1
ÖÇ 2
ÖÇ 3
ÖÇ 4
ÖÇ 5
ÖÇ 6
ÖÇ 7
ÖÇ 8
ÖÇ 9
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek