GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS | Kredi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| EMIM326 | Engelsiz Tasarım | Seçmeli Ders Grubu | 3 | 6 | 6.00 | 3.00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Herkes için tasarım konusunda farkındalık yaratılması, yenilikçi uygulamaların yapılabilmesi için teorik temelin oluşturularak bu temelin mimari tasarımlarda kullanılmasının desteklenmesi. Engelli, yaşlı, çocuk da dahil olmak üzere her kullanıcıya ilişkin sorunların tartışılması ve açık/kapalı mekan düzenlemelerinde kullanıcı gereksinmelerine uygun tasarım ilkelerinin irdelenmesi.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Öğr. Gör. Eda Nur Özcan
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Evrensel tasarım, erişilebilirlik ve kapsayıcılık kavramlarını açıklar. |
| 2 | Türkiye ve uluslararası erişilebilirlik standartlarını (TS 9111, ADA, ISO) analiz eder. |
| 3 | Antropometrik verileri ve ergonomik tasarım ilkelerini mekân tasarımına entegre eder. |
| 4 | Kentsel ve yapısal mekânlarda erişilebilirlik sorunlarını saha çalışmalarıyla tespit eder ve çözüm önerir. |
| 5 | Engelli bireyler için konut, kamusal alan ve tarihi yapılar gibi farklı ölçeklerde erişilebilir tasarım projeleri geliştirir. |
| 6 | VR/AR, dijital modelleme ve akıllı bina sistemleri gibi teknolojik araçları kullanarak erişilebilirlik değerlendirmeleri yapar. |
| 7 | Problem çözme, eleştirel düşünme ve tasarım değerlendirme becerilerini geliştirir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Dersin ön koşulu bulunmamaktadır.
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
-
Dersin İçeriği
Farklı insanlık halleri bilgisi; uygun hitap ve dil; engel türleri ve tasarımla ilişkilendirilmeleri; herkes için tasarım ile bağlantılı kavram ve tanımlar; tasarımla ilgili ölçü ve boyutlar; Ulaşım; Dolaşım; rekreasyon alanları; evrensel tasarım ilkeleri ve uygulamaları; kapsayıcı tasarım ve iyi örnekler; kamu yapılarında ulaşılabilirlik; Kontrol listesi ve ulaşım denetimi sistemleri. Engelli tanımları, engellilik sebepleri, türleri ve tarihsel süreci. Erişilebilirlik ile ilgili kavramlar. Evrensel tasarım kavramı, tarihsel süreci ve ilkeleri. Teknik ölçü ve standartlar. Erişilebilir kent tasarım kriterleri ve değerlendirme yöntemi. Erişilebilirlik mevzuatı ve hukuki boyutu.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | [OgretimYontemVeTeknikleri] | [OnHazirlik] |
|---|---|---|---|
| 1 | GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR Dersin ilk haftasında öğrencilerle ders izlencesi, değerlendirme kriterleri ve engelsiz tasarımın temel kavramları tartışılacaktır. Örnek yapılar üzerinden erişilebilirlik ele alınacak ve evrensel tasarım ilkeleri incelenecektir. | ||
| 2 | İNSAN FAKTÖRLERİ VE ERGONOMİ Dersin ikinci haftasında öğrencilerle insan faktörleri ve ergonomi konusu işlenecektir. Öğrenciler farklı engel gruplarının mekânsal gereksinimlerini analiz edecek ve hareket kabiliyetleri üzerine değerlendirmeler yapacaktır. | ||
| 3 | ENGELSİZ TASARIM STANDARTLARI Dersin üçüncü haftasında öğrencilerle TS 9111 ve ADA standartları karşılaştırılacaktır. Öğrenciler, erişilebilirlik mevzuatını analiz edecek ve eksiklikleri belirleyerek alternatif çözümler üretecektir. | ||
| 4 | MALZEME VE TEKNOLOJİ KULLANIMI Dersin dördüncü haftasında öğrencilerle engelsiz tasarımda kullanılan malzeme ve teknolojiler incelenecektir. Öğrenciler, akıllı bina sistemlerini ve duyusal engelliler için yönlendirme çözümlerini değerlendirecektir. | ||
| 5 | KENTSEL MEKÂNDA ENGELSİZ TASARIM Dersin beşinci haftasında öğrencilerle kentsel ölçekli engelsiz tasarım uygulamaları üzerine tartışmalar yapılacaktır. Öğrenciler, toplu taşıma sistemlerinde erişilebilirliği analiz edecek ve örnek şehir planlarını inceleyecektir. | ||
| 6 | ALAN İNCELEMESİ I – KENTSEL ERİŞİLEBİLİRLİK Dersin altıncı haftasında öğrencilerle seçilen bir kentsel alanda saha çalışması yapılacaktır. Öğrenciler, erişilebilirlik açısından yerinde gözlem yaparak rapor hazırlayacaktır. | ||
| 7 | ENGELSİZ KONUT TASARIMI VE İÇ MEKÂN DÜZENLEMELERİ Dersin yedinci haftasında öğrencilerle ev içi erişilebilirlik çalışmaları yapılacaktır. Öğrenciler, engelli bireyler için mutfak, banyo ve yatak odası düzenlemeleri üzerine tasarımlar geliştirecektir. | ||
| 8 | Vize haftası | ||
| 9 | ENGELSİZ KAMUSAL TASARIM-EĞİTİM YAPILARI Dersin dokuzuncu haftasında öğrencilerle kamu binalarında erişilebilirlik incelenecektir. Öğrenciler, hastane, okul ve belediye gibi yapıların erişilebilirlik durumunu analiz edecektir. | ||
| 10 | KÜLTÜREL VE TARİHİ YAPILARDA ENGELSİZ TASARIM Dersin onuncu haftasında öğrencilerle tarihi yapıların erişilebilir hale getirilmesi konusu ele alınacaktır. Restorasyon süreçlerinde engelsiz tasarım uygulamaları değerlendirilecektir. | ||
| 11 | ENGELSİZ PEYZAJ VE AÇIK ALAN TASARIMI Dersin on birinci haftasında öğrencilerle park, yeşil alanlar ve rekreasyon alanlarında erişilebilirlik tartışılacaktır. Öğrenciler, peyzaj tasarımında erişilebilirliği analiz edecek ve çözümler geliştirecektir | ||
| 12 | ALAN İNCELEMESİ III –YAPISAL ERİŞİLEBİLİRLİK VE KULLANICI DENEYİMİ DEĞERLENDİRMESİ Dersin on ikinci haftasında öğrencilerle engelli bireylerin kamu binalarında erişilebilirliği ve kullanıcı deneyimleri saha çalışmalarıyla analiz edilecektir. Kullanıcı geri bildirimleri toplanarak erişilebilirlik önerileri geliştirilecektir. | ||
| 13 | ENGELSİZ TASARIMDA YENİLİKÇİ YAKLAŞIMLAR Dersin on üçüncü haftasında öğrencilerle VR/AR tabanlı simülasyonlarla erişilebilirlik çözümleri incelenecektir. Dijital modelleme araçlarıyla engelsiz tasarım değerlendirmeleri yapılacaktır. | ||
| 14 | PROJE SUNUMLARI VE GENEL DEĞERLENDİRME Dersin on dördüncü haftasında öğrenciler, jüri önünde proje sunumlarını gerçekleştirecek ve geri bildirimler doğrultusunda dersin genel değerlendirmesi yapılacaktır. |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Sungur Ergenoğlu, A. (2013) Mimarlıkta Kapsayıcılık: "Herkes için Tasarım", YTÜ Basım Yayın Merkezi Polatoglu Ç., Sungur E. A., ‘Design for the Elderly: Housing and Re-arrangements, Case Studies in Istanbul’, Journal of Civil Engineering and Architecture, ISSN 1934-7359 Sürmen, Ş. (1988) Tekerlekli Koltuktaki İnsanların Hayatından Tablolar ve Bir Mimarlık Kılavuzu, İTÜ Yayınları, İstanbul 2-TS 9111 nolu TS Standardı, (1991) Holmes-Siedle, J. 1996, Barrier-free Design, A manual for building designers and managers, Heinemann, Oxford Oliver, M., 1996, Understanding Disability from theory to practice, Macmillan Prsess, Maleysia
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
-
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Bütünleme Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 15 | 3 | 45 |
| Tartışma | 14 | 3 | 42 |
| Gözlem | 6 | 2 | 12 |
| Beyin Fırtınası | 5 | 2 | 10 |
| Proje Sunma | 4 | 2 | 8 |
| Bireysel Çalışma | 15 | 1 | 15 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 2 | 2 |
| Okuma | 6 | 1 | 6 |
| Ev Ödevi | 6 | 1 | 6 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 151 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| ÖÇ 1 |
| ÖÇ 2 |
| ÖÇ 3 |
| ÖÇ 4 |
| ÖÇ 5 |
| ÖÇ 6 |
| ÖÇ 7 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek