| 1 |
Desen (design) kavramı-kağıt üzerinde düşünme, tasarlama
anlamlarına gelir. Çizime dayalı plastik bir anlatım biçimidir. Yüzey
üzerinde kalemin bıraktığı tek bir nokta ile derinlik yanılsaması başlar.
Kağıt-yüzey üzerinde derinlik-espas yaratma becerisi, çizgi, ton, lokal
ton (nesnenin, figürün yahut soyut alanların kendi tonu) gibi temel
elemanların kullanımında teknik beceri geliştirmeyi gerektirir.
Desen, tarihin ilk çağlarından beri insanlığın en önemli iletişim aracı
olmuş ve düşüncelerini gerçekleştirme fonksiyonunu yerine
getirmiştir. Desen in-sanın hayal gücünü gerçeğe dönüştürmenin en
önemli ve etkili aracıdır ve resim sanatının ve tasarımın temelidir. |
|
|
| 2 |
Çizgi nedir sorusunun cevabı aranır; çizgi çalışmaları yapılır. Çizim
malzemeleri tanıtılır. Desenin başlıca aracı çizgidir. Çizgi nesnel
olarak geometrik bir elemandır. Nesnel olarak çizgi görsel anlatımın
temel öğelerinden biridir ve görsel değer taşır. Çizim ile üç boyutlu
formları iki boyutlu yüzey üzerine aktarabiliriz. Bunun yanında çizimde
başarılı olmak için sadece çizim tekniklerini iyi uy-gulamak değil,
konuyu gözlemleme, desenin ana şemasını oluşturma, oran-lama
yapabilme becerisine de sahip olmak gerekir. Bu nedenle sanatla
ilgili her konuda önce gözün eğitimi çok önemlidir. Bu derste çeşitli
desen malzemeleri tanıtılarak bu malzemelerin kullanımında nelere
dikkat edileceği üzerinde durulacak, ayrıca çizgi alıştırmaları ilgili
konular ele alınacaktır. |
|
|
| 3 |
Düz çizgi ve diyagonel çizgilerden oluşan eskizlerin nasıl
yapılacağına dair açıklamalarda bulunulur. |
|
|
| 4 |
Nesnelerin ışık alan alanları ile gölgede kalan alanları arasında kalan
kısımları hassas bir geçişle birbirine bağlayan değerlerin hepsine ton
denir. En açık ton değerinin, en koyu ton değerine doğru çeşitli orta
tonlarla götürülmesi ile elde edilen skalaya Ton Skalası ya da Ton
Çubuğu denir; açıktan koyuya derecelendirilen griler skalası olarak da
tanımlanabilir. Farklı ton değerleri elde etme becerisi geliştirilerek
malzeme üzerinde teknik hakimiyet kurulması sağlanır. Çizginin ve
tonun farklı değerlerdeki kullanımı ile cismin görünümü optik ve
matematik olarak ifade edilir.
Lokal ton, belirli bir objeye has, o objenin karakterine ve rengine özgü
tondur. Doğada nesneleri görmemizi sağlayan şey ışıktır. Işık,
şiddetine ve farklı geliş yönlerine göre nesne üzerinde kırılarak çeşitli
değerler yaratır. Desende atmosfer etkisi ışığın belirli kullanım
yöntemleri ile verilir. Yüzey üzerinde nesnelerin hacimselliklerinin ve
doğada gördüğümüz karakteristik özelliklerinin (düz, kıvrımlı, içbükey,
vb.) verilmesinde ışık-gölgenin (Chiaroscuro) efektif kullanımı büyük
rol oynar. Işık, nesnenin bütün kısımlarını aynı şekilde aydınlatmaz;
dolayısıyla açık-orta-koyu ton (degrade) değerler meydana gelir. |
|
|
| 5 |
Perspektif, nesnelerin görünümünü düz bir yüzeyde üç boyut
yanılsaması oluşturacak şekilde gözlemcinin bakış açısından
göstermeye yarayan bir izdüşüm tekniğidir. Doğada nesnelerin
gözlemciden uzaklaştıkça küçülmesi, degrade olması prensibine
dayalıdır. Çizgi ve hava perspektifi olmak üzere iki temel yöntem
uygulanır. |
|
|
| 6 |
Tek kaçış noktalı perspektifin kullanımına yönelik çizimler Çift kaçış
noktalı perspektifin kullanımına yönelik çizimler - Işık-gölgenin
perspektif kullanımı incelenir.
Uzayıp giden bir yolun ortasından bakıldığında yol ve yandaki direkler
ve ağaçlar ileride birleşiyormuş gibi görünür. Buna benzer bir görüntü
veren perspektife merkezi perspektif denir. Bu perspektif çiziminde,
çizgilerin hepsi tek bir noktada (kaçış noktası) birleşirler. |
|
|
| 7 |
Kompozisyon, nokta, çizgi, yön, biçim, aralık, doku, değer, hareket,
ışık-gölge gibi birçok öğenin belirli bir düzen dahilinde bir araya
getirilmesi ile kurulur. Kompozisyon oluşturulurken bütüne hizmet
eden parçaların aynı zamanda birbirleri ile de uyumlu olmaları, bütün
içinde çeşitlilik oluşturmaları sağlanmalıdır. Ele alınan kompozisyonun
odak noktası, denge, ritm ve zıtlık gibi öğeler gözetilerek kağıt üzerine
yerleştirilmesi, yatay, dikey ve diyagonel doğruların yardımıyla
sağlanır. Başarılı bir kompozisyonda görsel ağırlıkları olan öğelerin
eşit dağılımıyla denge unsurunun yakalanması hedeflenir. |
|
|
| 8 |
VİZE |
|
|
| 9 |
Daire, küre ve silindirik formların perspektif kurallarına göre doğru bir
biçimde çizilmesine yönelik uygulamaların yapılması hedeflenir.
Silindirik nesnelere sadece tam tepeden bakıldığında tam bir daire
görünür. Daireye hafif yandan belli bir açı ile baktığımızda daire şekli
daralır ve elipse dönüşür. Bu durum dairenin perspektif görünüşü
olarak tanımlanır. |
|
|
| 10 |
Kübik formlardan hareketle modül kullanarak çizgisel nesne çizimleri
ile kübik-geometrik formlardan hareketle basit köşeli formların
çizimleri, oran-orantı çalışmalarının gerçekleştirilebilmesi hedeflenir.
Oran-orantı (proporsiyon), parçaların hem birbirleri ile hem de bütünle
ilişkilerinin kurulmasını sağlayan bir unsurdur. Antik Yunan'dan bu
yana güzellik, çizime konu edilen biçimin oranlarında, bu oranlar
arasındaki denge ve simetride bulunur. |
|
|
| 11 |
Doku çalışmalarında cam, ahşap, kumaş (drape) gibi farklı kimyasal
ve biyolojik yapıdaki organik ve inorganik nesnelerin dokusal
özelliklerini yansıtmaya yönelik çizimler gerçekleştirilir. Doğadaki
bütün nesnelerin parlaklık, matlık, saydamlık gibi kendilerine has,
farklı bir doku yapıları vardır. Düz ve parlak yüzeylerde dokunsal
hacimler yerlerini düzlüğe terk ederler. Bu bakımdan doku hem üç
boyutlu, hem de iki boyutlu özellikler gösterir. Nesnenin dış yüzeyinde
dokunma ve görme duyularıyla hissedilebilen karakteristik özellikleri,
belirli bir nesnenin yarattığı görsel etkiyi resim yüzeyi üzerinde
yansıtmaya yönelik çizimler yapılacaktır. |
|
|
| 12 |
Bu derste tors ve heykel tanımları, tors çiziminde ölçü, oran, tors
çizim uy-gulamaları ve tors çizerken dikkat edilecek noktalar ele
alınacaktır.
Yüzyıllar boyu insan bedeni, uygarlıkların başlıca ifade konularından
bir olmuştur. Bilimi ve yeni buluşları kültür gelişmesinin temeli kabul
eden top-luluklar en yoğun uğraşlarını insan bedenini incelemekte
vermişlerdir. Antik Yunan ve Roma Uygarlığı kusursuzluğu, kadın ve
erkeği tanrılaştırmakla elde etti. Kusursuz görünen matematik oranlar
ve ideal ölçülere uygun bir figür oldu. Bu dönemdeki eserler sanatsal
açıdan bugün dahi benzersiz kabul edilmektedir. |
|
|
| 13 |
El-kol, ayak-bacak çizimleri üzerinde fazlaca eskiz çalışmaları
yapmak gere-kir. Çizime başlamadan önce çizilecek detay dikkatlice
gözlemlenerek ana hatları ile çizilmelidir. Çizilecek kısım bir bütün
olarak görülmeli, fakat bunu yaparken parça ile bütün arasındaki ilişki
de dikkate alınmalıdır. Bu derste ideal insan figürü detaylarının
ölçüleri doğrultusunda bilgiler ve örnekler verilecektir. Bu ölçülerin her
insanda farklılık gösterebileceği unutulmamalıdır. |
|
|
| 14 |
İnsan başı çiziminde başın ve yüzün oranlarını bilmek çizim yaparken
büyük kolaylıklar sağlayacaktır. İnsan başının karşıdan görünüşünde
ortadan geçen düşey çizgi ile simetri sağlanarak, profilden görünüşte
yatay ve dikey ovaller kullanılarak her iki görünüş de çizilebilir. Başın
hafif yan dönüşlerinde truvakar görünüşü veya başın aşağı, yukarı
duruşlarındaki görünüşler çizilir. |
|
|
| 15 |
FİNAL |
|
|