GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS | Kredi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| OIAT229 | Uçuş Dinamikleri ve Kontrölü | Ders | 2 | 3 | 4.00 | 2.00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Uçakların ve hava araçlarının hareket prensiplerini anlamak: Uçağın havada nasıl hareket ettiğini, hangi kuvvetlerin etkili olduğunu kavratmak. Aerodinamik temel prensiplerini öğretmek: Kaldırma, sürükleme, itki gibi temel kuvvetlerin oluşumunu ve etkileşimlerini açıklamak. Uçuş denge ve stabilitesini kavratmak: Uçağın kararlı uçuş koşullarını ve kontrolünü sağlayan mekanizmaları öğretmek. Uçuş kontrol yüzeylerinin işleyişini anlatmak: Pilotun uçağı nasıl yönlendirdiği ve kontrol ettiği hakkında bilgi vermek. Hava araçlarının performans analizini yapabilmek: Hız, tırmanış, menzil gibi parametrelerin hesaplanmasını sağlamak. Uçuş güvenliği ve kararlılığı üzerine bilinç oluşturmak: Uçuş sırasında karşılaşılabilecek durumları anlamak ve doğru tepki vermeyi öğretmek. Teorik ve pratik bilgiyle donatarak mesleki yeterlilik sağlamak: Özellikle pilotlar, havacılık mühendisleri ve teknisyenler için temel bilgi altyapısı oluşturmak.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Uçuşun temel prensiplerini (kuvvetler, momentler, denge koşulları) öğrenerek mesleki hayatında uygulayabilecektir.. |
| 2 | Uçak hareket denklemlerini kurar ve çözümleyebilir. Uçuş performans parametrelerini (menzil, tırmanma oranı, dayanım vb.) hesaplayabilir |
| 3 | Farklı uçuş modlarını (düz uçuş, tırmanma, alçalma, dönüş) analiz eder. Stabilite ve kontrol kavramlarını temel düzeyde yorumlar. |
| 4 | Matematiksel modelleme ve problem çözme becerilerini uçuş mekaniği problemlerine uygular. Simülasyon ve sayısal araçları (örneğin MATLAB, XFLR5 vb.) kullanarak uçuş performansı hesapları yapar. |
| 5 | Teknik rapor hazırlama ve sonuç yorumlama becerisi kazanır. Mühendislik etiği ve güvenlik bilincine uygun şekilde analiz yapar. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Ön koşulu bulunmamaktadır.
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Matematik ve Fizik Altyapısı: Dersin anlaşılabilmesi için öğrencilerin temel matematik (özellikle kalkülüs ve lineer cebir) ve fizik bilgisine sahip olmaları sağlanmalı. Simülasyon ve Modelleme: Uçuş mekaniği prensiplerinin bilgisayar destekli simülasyonlarla desteklenmesi. Matlab, X-Plane veya benzeri programlar kullanılarak pratik uygulamalar yapılması. Deneysel Çalışmalar ve Laboratuvar: Rüzgar tüneli deneyleri, model uçak testleri veya hareket dinamiği laboratuvarları gibi uygulamalı çalışmalar.
Dersin İçeriği
1. Hafta: Uçuş mekaniğine giriş – Temel kavramlar ve uçuşun tarihçesi 2. Hafta: Hava dinamiği temelleri – Hava akışkanlığı ve aerodinamik prensipler 3. Hafta: Kanat ve hava akımı – Kanat profili, kaldırma kuvveti oluşumu 4. Hafta: Uçak üzerindeki kuvvetler – Ağırlık, kaldırma, itme ve sürükleme kuvvetleri 5. Hafta: Uçuş denge ve stabilitesi – Statik ve dinamik denge kavramları 6. Hafta: Dönme hareketleri ve açısal hızlar – Yaw, pitch, roll hareketleri 7. Hafta: Uçuş kontrol yüzeyleri – Aileron, rudder, elevator ve işlevleri 8. Hafta: Hava aracının hareket denklemleri – Newton yasaları ve uygulamaları 9. Hafta: Hava aracı manevraları ve performans hesaplamaları 10. Hafta: İtki ve sürükleme ilişkisi – Motor performansı ve aerodinamik etkileşimler 11. Hafta: Uçuş performans parametreleri – Hız, menzil, tırmanış ve irtifa etkileri 12. Hafta: Uçuş kararlılığı ve kontrol – Otomatik kontrol sistemleri ve pilot etkisi 13. Hafta: Rüzgar ve hava koşullarının uçuşa etkileri 14. Hafta: Genel tekrar, uygulamalar ve sınav hazırlığı
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | [OgretimYontemVeTeknikleri] | [OnHazirlik] |
|---|---|---|---|
| 1 | Hafta Konu Başlığı (Türkçe) Uçuş mekaniğine giriş, atmosfer özellikleri ve standart atmosfer modeli | Anlatım (Teorik Sunum) Soru–Cevap Yöntemi Problem Çözme / Alıştırma | Temel Matematik ve Fizik Bilgisi Aerodinamik Temeller Uçak Sistemlerine Genel Bakış |
| 2 | Aerodinamik kuvvetler ve momentler, koordinat sistemleri | ||
| 3 | Uçak ağırlığı, denge kavramı ve serbest cisim diyagramı | ||
| 4 | Uçuş denklemleri, basitleştirilmiş hareket denklemleri | ||
| 5 | Düz ve yatay uçuş performansı | ||
| 6 | Tırmanma performansı ve maksimum tırmanma oranı | ||
| 7 | Alçalma (süzülme) performansı, optimum süzülme açısı | ||
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | Dönüş manevraları ve yük faktörü analizi | ||
| 10 | Menzil ve dayanım hesaplamaları (pistonlu ve jet motorlu uçaklar | ||
| 11 | Uçuş zarfı (flight envelope) ve sınır koşulları | ||
| 12 | Uçuş stabilitesi ve kontrol kavramına giriş | ||
| 13 | Sayısal analiz ve performans hesaplama uygulamaları (örnek MATLAB veya XFLR5 çalışması) | ||
| 14 | Genel Tekrar | ||
| 15 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
"Introduction to Flight" – John D. Anderson Jr. "Flight Dynamics Principles" – Michael V. Cook
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Teorik Ders Anlatımları: Temel kavramların ve uçuş prensiplerinin açıklanması. Simülasyon Uygulamaları: Bilgisayar tabanlı uçuş dinamiği simülasyonları ile pratik beceri kazandırma.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
staj durumu yoktur
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Bireysel Çalışma | 1 | 10 | 10 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 30 | 30 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 20 | 20 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 104 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | |
| ÖÇ 1 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 |
| ÖÇ 2 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 |
| ÖÇ 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 |
| ÖÇ 4 | 4 | 3 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 |
| ÖÇ 5 | 3 | 3 | 3 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek