GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Kredi
OTGT181 Tıbbi Görüntüleme Teknikleri I Ders 1 1 5.00 2.00

Dersin Seviyesi

Önlisans

Dersin Sunulduğu Dil

Dersin Amacı

"Bu dersin amacı; Tıbbi Görüntüleme Teknikleri programı öğrencilerinin medikal radyoloji alanındaki temel cihaz teknolojilerini ve X-ışını fiziğini derinlemesine anlamalarını sağlamaktır. Ders kapsamında; X-ışını tüpünün teknik bileşenleri, termiyonik emisyon mekanizması, Frenleme ve Karakteristik radyasyon üretim süreçleri, hüzme kalitesini etkileyen parametrelerin (kVp, mA, mAs) yönetimi, X-ışınının madde ile etkileşimi, görüntü kalitesini belirleyen geometrik faktörler ve temel projeksiyon standartlarının (standart ve ek akciğer grafileri, paranasal/kranyal kafa grafileri) teorik temellerinin kazandırılması hedeflenmektedir."

Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri

Öğr. Gör. Sevinç KAYMAZ

Öğrenme Çıktıları

1 Radyoloji alanında kullanılan konvansiyonel ve dijital röntgen cihazlarının teknik altyapısını ve fiziksel çalışma prensiplerini açıklayabilme
2 X-ışını oluşum mekanizmalarını ve röntgen çekimlerindeki temel teknik parametreleri (kV, mAs) tanımlayabilme
3 Radyografik incelemeler öncesinde röntgen cihazlarının günlük kullanım öncesi kontrol adımlarını gerçekleştirebilme.
4 Bilgi teknolojileri kullanılarak elde edilen temel radyolojik görüntüleri kaydetme ve arşivleme yeteneği.

Öğrenim Türü

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

"Bu ders kapsamında teknik altyapısı, fiziği ve standartları teorik olarak aktarılan tıbbi görüntüleme süreçleri, öğrencilerin eş zamanlı yürüttükleri 'Radyoloji Meslek Uygulamaları I' dersiyle tam entegre şekilde yürütülmektedir. Dersin teorik içeriğinde yer alan hüzme geometrisi, cihaz arayüz kültürünün geliştirilmesi ve soyut fiziksel kavramların somutlaştırılması amacıyla öğrencilere 'Tools of RadTech' ve 'Radiopaedia' gibi açık erişimli, küresel ölçekte kabul görmüş web tabanlı interaktif dijital platformlardan yararlanılması ve bu kaynakların takibi güçlü bir şekilde önerilmektedir."

Dersin İçeriği

"Dersin içeriğini; radyolojinin tarihçesi, X-ışını tüpünün anot ve katot mimarisi, anot topuk etkisi, kolimasyon ve filtrasyon mekanizmaları, radyografik kontrast ve yoğunluk yönetimi, Otomatik Pozlama Kontrolü (AEC), penumbra etkisi, magnifikasyon ve distorsiyon gibi geometrik faktörler ile saçılan radyasyonu önleyen grid ve bucky sistemleri oluşturmaktadır. Ayrıca anatomik planlar ve yönler doğrultusunda, klinik kalite kriterlerine uygun standart posteroanterior (PA), anteroposterior (AP), lateral ve ek akciğer projeksiyonları ile temel/özel kafa ve yüz radyografilerinin çekim teknikleri teorik olarak işlenmektedir."

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Teorik [OgretimYontemVeTeknikleri] [OnHazirlik]
1 Görüntüleme Yöntemlerine Giriş ve Mesleki Vizyon: Radyolojinin dili, X-ışınlarının keşfi (Wilhelm Röntgen) ve tanısal tıbba katkısı. Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
2 X-Işını Tüpünün Yapısı ve Bileşenleri: Vakumlu cam zarf (insert), koruyucu kılıf, izolasyon ve yağ banyosu mimarisi. Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
3 Katot ve Elektron Üretimi: Filament (Tungsten) yapısı, Termiyonik emisyon mekanizması, Odaklama fincanı (Focusing cup) ve tüp akımı (mA) ilişkisi. Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
4 Anot, Isı Yönetimi ve Fokal Spot: Statik ve döner anot türleri, Tungsten hedef malzeme seçimi, fokal spot kavramı ve uzaysal çözünürlüğe/netliğe etkisi. Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
5 X-Işını Üretim Mekanizmaları: Frenleme radyasyonu (Bremsstrahlung - sürekli spektrum) ve Karakteristik X-ışını (kesikli spektrum) oluşum süreçleri. Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
6 Tüpte Doğal Fiziksel Etkiler ve Sınırlayıcılar: Anot topuk etkisi (Anode heel effect) ve klinik örnekleri; Kolimasyon (hüzme sınırlama) ve Alüminyum filtrasyon (süzme) prensipleri. Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
7 Ara sınav Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
8 Teknik Parametrelerin Kontrolü: kVp, mA ve mAs parametrelerinin ışın enerjisi, penetrasyon, foton miktarı, hasta dozu ve görüntü kontrastı/yoğunluğu üzerindeki klinik dengesi. Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
9 X-Işını - Madde Etkileşimi: Absorpsiyon (soğurulma), saçılma (scattering) ve geçiş (transmission) olayları; Atenüasyon (zayıflama) kavramı ve etkileyen faktörler. Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
10 Görüntü Kalitesi ve Geometrisi Faktörleri: Dansite (parlaklık) kontrolü, Otomatik Pozlama Kontrolü (AEC), kontrast, geometrik ve hareket bulanıklığı (Penumbra etkisi); Magnifikasyon ve Distorsiyon (şekil bozukluğu) nedenleri.
11 Saçılma Radyasyonu Kontrolü: Grid (Izgara) yapısı ve çalışma prensibi, Bucky ve Wall Bucky sistemleri ile klinik kullanım kuralları. Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
12 Anatomik Planlar ve Akciğer Radyografileri: Anatomik yönler, planlar (Aksiyal, Sagittal, Koronal) ve terminoloji; Standart PA, AP ve Lateral akciğer radyografileri çekim teknikleri ve penetrasyon/rotasyon/inspiryum kalite kriterleri. Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
13 Ek Akciğer Projeksiyonları ve Yorumlama: Lateral dekübitüs, Ekspiryum, Lordotik ve Sağ-Sol Anterior Oblik grafilerinin amaçları, hasta pozisyonları ve kaset/merkezi ışın teknikleri. Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
14 Baştaki Anatomik İşaretler ve Kafa Grafileri: Baştaki kemik çıkıntılar, referans noktaları ve radyografik temel çizgiler; Kafa PA, AP, Lateral, Submentoverteks (kafa kaidesi), Vertiko-submental, Towne, Sella Tursika, Schüller, Stenvers, Waters ve Caldwell radyografileri pratik çekim teknikleri ve amaçları. Teorik anlatımlarında güncel görsel sunumlar ve interaktif soru-cevap yöntemleri
15 YARIYIL SONU SINAVI (FİNAL)

Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar

Dersin pratik anlaşılırlığını artırmak amacıyla sınıf içi eğitimlerde aktif olarak kullanılan; "Tools of RadTech" ve benzeri açık erişimli web tabanlı radyoloji simülatörleri, dijital anatomik atlaslar, sanal cihaz arayüz yazılımları ve interaktif eğitim araçları. Tıbbi Görüntüleme Teknikleri alanında YÖK ve ulusal müfredata uygun olarak basılmış güncel Türkçe ders kitapları (Örn: Tıbbi Görüntüleme Fiziği ve Teknikleri kaynakları).

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

"Derslerde soyut kavramları somutlaştırmak ve dijital okuryazarlığı geliştirmek amacıyla açık erişimli küresel web platformları kaynak olarak önerilmektedir. Bu kapsamda; sanal ortamda teknik parametre (kV, mAs) simülasyonları ve cihaz arayüz kültürünü incelemek için 'Tools of RadTech'; güncel klinik vakalar, görüntü kütüphaneleri ve uluslararası literatür takibi için ise 'Radiopaedia' gibi interaktif dijital sitelerden yararlanılması tavsiye edilmektedir."

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

15 İş Günü / 30 İş Günü / Staj Ödevi

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 2 2
Final Sınavı 1 36 36
Derse Katılım 1 2 2
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 30 30
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 30 30
Okuma 5 5 25
Toplam İş Yükü (saat) 125

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11
ÖÇ 1 2 1 4 2 1 1 1 1 2 1 2
ÖÇ 2 4 1 4 3 1 1 1 1 2 1 2
ÖÇ 3 3 1 4 2 1 1 3 1 2 1 1
ÖÇ 4 2 1 2 1 1 1 1 1 3 1 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek