GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Kredi
OTHU207 Fizyoterapide Ortez Protez Rehabilitasyonu Seçmeli Ders Grubu 2 3 3.00 2.00

Dersin Seviyesi

Önlisans

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin Amacı

Öğrencilere amputasyon (uzuv kaybı) veya kas-iskelet-sinir sistemi bozuklukları olan bireylerde fonksiyonel bağımsızlığı en üst düzeye çıkaracak teorik ve pratik yetkinlikleri kazandırmaktır. 1. Biyomekanik ve Kinezyolojik Temelleri Öğretmek 2. Kapsamlı Hasta Değerlendirme Becerisi Kazandırmak 3. Tedavi ve Rehabilitasyon Programlarını Yönetmek 4. Teknik Kontrol ve Uyum Takibi Yapmak 5. Fonksiyonel Bağımsızlık ve Psikososyal Adaptasyonu Sağlamak

Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri

AYTÜL DURMUŞ

Öğrenme Çıktıları

1 Önemli ortez ve protez bileşenlerini biyomekanik prensiplere göre tanımlayabilir ve sınıflandırabilir.
2 Amputasyonu veya nöromuskuloskeletal bozukluğu olan hastaları klinik olarak değerlendirebilir.
3 Hastanın fonksiyonel seviyesine uygun, kanıta dayalı protez ve ortez rehabilitasyon programı planlayabilir.
4 Ortez ve protezlerin vücuda statik/dinamik uyumunu (check-out) kontrol ederek yürüyüş bozukluklarını analiz edebilir.
5 Hastaların cihaz uyumunu artırmak, komplikasyonları önlemek ve fonksiyonel bağımsızlıklarını en üst düzeye çıkarmak için eğitim verebilir.

Öğrenim Türü

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Bulunmamaktadır.

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Bulunmamaktadır.

Dersin İçeriği

Fizyoterapide Ortez Protez Rehabilitasyonu dersinin içeriği, teorik bilgilerin klinik pratikle birleştirildiği kapsamlı bir yapıya sahiptir. Ders genellikle Protez Rehabilitasyonu ve Ortez Rehabilitasyonu olmak üzere iki ana bölümde işlenir. 1. Bölüm: Protez ve RehabilitasyonuGiriş ve Temel Kavramlar: Amputasyon nedenleri, epidemiyolojisi, cerrahi seviyeleri (ayak, diz altı, diz üstü, kalça dezartikülasyonu ve üst ekstremite amputasyonları). Cihaz Öncesi Dönem: Güdük bakımı, bandajlama teknikleri, güdük şekillendirme, ödem kontrolü, kontraktür önleyici egzersizler ve hayalet (fantom) ağrısı yönetimi. Geçici ve Kalıcı Protez Bileşenleri: Soket tipleri, süspansiyon sistemleri, mekanik/mikroişlemcili diz eklemleri, protez ayak mekanizmaları ve üst ekstremite (biyonik/miyoelektrik) protezleri. Protez Eğitimi ve Yürüyüş Analizi: Ağırlık aktarma, denge, protezli yürüyüş fazları, merdiven/yokuş inip çıkma eğitimi ve hatalı protez hizalamasına bağlı yürüyüş bozukluklarının tespiti. 2. Bölüm: Ortez ve Rehabilitasyonu Biyomekanik Prensipler: Üç nokta basınç sistemi, yer tepki kuvveti kontrolü ve eklem stabilizasyonu. Alt Ekremite Ortezleri: FO (Ayak ortezi), AFO (Ayak-ayak bileği ortezi), KAFO (Diz-ayak-ayak bileği ortezi) ve HKAFO; felç (hemipleji), spinal kord yaralanması veya CP (Serebral Palsi) gibi durumlarda klinik kullanımları. Üst Ekremite ve Omurga Ortezleri: Statik ve dinamik el-el bileği ortezleri; skolyoz ve kifoz tedavisinde kullanılan gövde korseleri (Milwaukee, Boston vb.). Check-Out (Teknik Kontrol) Prosedürleri: Ortezlerin hastanın vücuduna statik ve dinamik uyumunun kontrol edilmesi, basınç yarası risklerinin tespiti.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Teorik [OgretimYontemVeTeknikleri] [OnHazirlik]
1 Ortez ve protez rehabilitasyonuna giriş, temel kavramlar, epidemiyoloji ve multidisipliner takım çalışması. Ön hazırlık yok.
2 Üst ve alt ekstremite amputasyon seviyeleri, cerrahi teknikler ve güdük tipleri.
3 Cihaz öncesi dönem: Güdük bakımı, bandajlama, ödem kontrolü ve kontraktür önleyici egzersizler.
4 Hayalet (fantom) ağrısı ve hissi mekanizmaları, ağrı yönetimi yaklaşımları ve psikososyal adaptasyon.
5 Alt ekstremite protez parçaları: Soket tipleri, süspansiyon sistemleri, mekanik/mikroişlemcili dizler ve ayaklar.
6 Üst ekstremite protez parçaları: Pasif, vücut kontrollü (mekanik) ve miyoelektrik/biyonik protezler.
7 Protezli yürüyüş eğitimi, ağırlık aktarma, denge çalışmaları ve hatalı hizalamaya bağlı yürüyüş bozuklukları.
8 Vize Sınavı
9 Ortezlerin biyomekanik prensipleri (üç nokta basınç sistemi) ve ayak ortezleri (FO).
10 Ayak-Ayak Bileği Ortezleri (AFO) ve Diz-Ayak-Ayak Bileği Ortezleri (KAFO); klinik tasarımları ve biyomekanikleri.
11 İnme (hemipleji), spinal kord yaralanması ve serebral palside (CP) HKAFO ve diğer ortez uygulamaları.
12 Üst ekstremite ortezleri: El, el bileği ve dirsek için statik ve dinamik ortez tasarımları ve rehabilitasyonu.
13 Omurga ortezleri: Skolyoz, kifoz ve spinal travmalarda kullanılan gövde korseleri (Milwaukee, Boston vb.).
14 Ortez ve protezlerde teknik kontrol (check-out) kriterleri, deri bütünlüğü kontrolü ve dersin genel özeti.
15 Final Sınavı

Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar

Ders notları ve T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Ortopedik Protez ve Ortez MEGEP kitap notları.

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

15 iş günü / Bitirme Projesi

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 3 3
Final Sınavı 2 4 8
Uygulama/Pratik 7 5 35
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 3 5 15
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 5 5 25
Toplam İş Yükü (saat) 86

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11
ÖÇ 1 4 4 4 3 3 3 3 2 2 2 2
ÖÇ 2 4 4 5 4 4 3 4 3 3 2 3
ÖÇ 3 4 4 4 4 4 3 4 3 3 2 3
ÖÇ 4 3 4 5 4 5 5 5 4 4 4 5
ÖÇ 5 4 4 3 3 4 5 4 5 3 2 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek