| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS | Kredi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ODYL184 | Diyaliz Uygulamaları I | Ders | 1 | 2 | 6.00 | 3.00 |
Önlisans
Türkçe
Bu dersin amacı; öğrencilere akut ve kronik böbrek yetmezliğine ilişkin temel kavramları kazandırmak, hemodiyaliz uygulamalarının temel prensiplerini öğretmek, vasküler erişim yolları ve kateter bakımına yönelik klinik uygulama becerilerini geliştirmek ve diyaliz hastasının bakım ile izlem süreçlerini güvenli, etik ve mesleki sorumluluklar çerçevesinde yürütebilecek temel klinik yeterlilikleri kazandırmaktır.
Öğr. Gör: HİLAL KARAKUŞ
| 1 | Akut ve kronik böbrek hasarının temel özelliklerini ve hemodiyalize başlama kriterlerini açıklar. |
| 2 | Hemodiyaliz sürecinin temel basamaklarını açıklar. |
| 3 | AVF, greft ve kateterlerin değerlendirme, bakım ve takip basamaklarını doğru şekilde uygular. |
| 4 | Diyaliz sırasında ortaya çıkabilecek yaygın komplikasyonları tanır ve uygun ilk yaklaşımı sergiler. |
Birinci Öğretim
Ön koşul olan ders yoktur.
Bu ders laboratuvar ortamında öğretim elemanı gözetiminde yürütülür. Öğrencilerin laboratuvar kurallarına uymaları, kişisel koruyucu ekipman kullanmaları ve cihaz güvenliği talimatlarına uygun hareket etmeleri zorunludur. Uygulamalar simülasyon temellidir ve öğrencilerin yetki sınırları dışında işlem yapmamaları beklenir.
Bu ders kapsamında akut ve kronik böbrek hasarının temel özellikleri ile hemodiyalize başlama kriterleri ele alınır. Hemodiyalizin tarihsel gelişimi ve temel kavramları açıklanarak öğrencilerin tedavi sürecine ilişkin kuramsal altyapı kazanmaları sağlanır. Diyaliz ünitesinin fiziksel yapısı ve işleyişi, hasta kabul süreci ve diyaliz öncesi değerlendirme basamakları incelenir. Damar erişim yolları özellikle arteriyovenöz fistül (AVF) odağında değerlendirilir; AVF’nin kullanımı ve bakım ilkeleri öğretilir. Ayrıca santral venöz kateterlerin özellikleri ve bakım basamakları ele alınır. Hemodiyaliz seansının başlatılması ve sonlandırılması süreçleri ile diyaliz sırasında temel hasta izlem parametreleri üzerinde durulur. Bunun yanı sıra hemodiyaliz uygulaması sırasında görülebilecek temel akut komplikasyonların tanınması konuları işlenir.
| Hafta | Teorik | Uygulama | [OgretimYontemVeTeknikleri] | [OnHazirlik] |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Akut Böbrek Hasarı (Tanım, nedenler, klinik bulgular) | Vaka üzerinden akut böbrek hasarının değerlendirilmesi | Anlatım, soru-cevap, vaka tartışması | Akut böbrek hasarı temel kavramlarının incelenmesi |
| 2 | Akut Böbrek Hasarında Tedavi ve Diyaliz Endikasyonları | Diyalize başlama kriterlerinin vaka ile değerlendirilmesi | Anlatım, vaka analizi | Diyaliz başlama kriterlerinin gözden geçirilmesi |
| 3 | Kronik Böbrek Yetmezliği (Tanım, evreler, nedenler, klinik bulgular) | Vaka üzerinden kronik böbrek hastalığının evrelenmesi | Anlatım, soru-cevap, vaka tartışması | Kronik böbrek yetmezliğinin evreleri ve temel özelliklerinin incelenmesi |
| 4 | Hemodiyalizin Tarihçesi ve Temel Kavramları | Diyaliz cihazının temel bölümlerinin tanıtımı | Anlatım, uygulama | Hemodiyalizin temel prensiplerinin okunması |
| 5 | Damar Erişim Yolları (AVF ve Greft) | AVF değerlendirme (thrill, bruit kontrolü) | Anlatım, gösterip yaptırma, uygulama | AVF ve greft özelliklerinin incelenmesi |
| 6 | Damar Erişim Yolları (AVF ve Greft) | AVF değerlendirme (thrill, bruit kontrolü) | Anlatım, gösterip yaptırma, uygulama | AVF ve greft özelliklerinin incelenmesi |
| 7 | Kateterler ve Bakım İlkeleri | Kateter bakım basamaklarının uygulanması | Anlatım, uygulama | Kateter bakım basamaklarının okunması |
| 8 | ara sınav | |||
| 9 | Hemodiyaliz Seansının Başlatılması | Seans başlatma simülasyonu | Anlatım, uygulama | Seans başlatma adımlarının gözden geçirilmesi |
| 10 | Hemodiyaliz Sürecinde Hasta İzlemi | Vital bulgu ve kilo takibi | Anlatım, uygulama | Vital bulgulara çalışılması |
| 11 | Diyaliz Sırasında Yaygın Komplikasyonlar | Hipotansiyon ve kramp senaryosu | Vaka temelli öğrenme, uygulama | Akut komplikasyonların okunması |
| 12 | Komplikasyonlarda İlk Yaklaşım | Senaryo çözme | Senaryo analizi, uygulama | İlk müdahale basamaklarının incelenmesi |
| 13 | Hemodiyaliz Seansının Sonlandırılması | Seans bitirme pratiği | Anlatım, uygulama | Seans sonlandırma adımlarının gözden geçirilmesi |
| 14 | Genel Tekrar ve Uygulama | Bütüncül uygulama (seans + bakım + komplikasyon) | Uygulama | Tüm konuların tekrar edilmesi |
Sezen A. Diyaliz El Kitabı, Nobel Tıp Kitapevi, Mayıs 2013 Diyaliz El Kitabı, John T. Daugiras, Peter G. Blake, Todd S.: İng, Çeviri Editörü: Semra Bozfakıoğlu, Güneş kitapevi, 2010 Hemodiyaliz El Kitabı 1: Akpolat T, Utaş C.Ceylan Ofset, Samsun, 2008 Diyaliz El Kitabı. Bozfakıoğlu S (Ed) Güneş Tıp Kitabevleri, 2010
Ders laboratuvar ortamında öğretim elemanı gözetiminde yürütülür. Diyaliz cihazı üzerinde uygulama çalışmaları ve damar erişim yolu bakımına yönelik pratikler yapılır. Öğretimde anlatım, gösterip yaptırma ve uygulama yöntemleri kullanılır.
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
İlgili dersin staj uygulaması bulunmamaktadır.
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Uygulama/Pratik | 14 | 2 | 28 |
| Tartışma | 14 | 1 | 14 |
| Örnek Vaka İncelemesi | 14 | 1 | 14 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 7 | 2 | 14 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 7 | 2 | 14 |
| Okuma | 14 | 2 | 28 |
| Laboratuvar Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Ev Ödevi | 1 | 1 | 1 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 158 | ||
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 3 | 1 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | 1 | 1 | 1 |
| ÖÇ 2 | 5 | 3 | 2 | 2 | 4 | 2 | 2 | 1 | 2 | 3 | 4 | 1 | 1 | 1 |
| ÖÇ 3 | 4 | 2 | 3 | 4 | 3 | 2 | 1 | 4 | 2 | 4 | 4 | 1 | 1 | 1 |
| ÖÇ 4 | 4 | 3 | 2 | 5 | 2 | 3 | 4 | 1 | 2 | 4 | 4 | 2 | 1 | 1 |