GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS | Kredi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| OSHK235 | Havacılıkta İlk Yardım | Ders | 2 | 3 | 4.00 | 2.00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; öğrencilerin temel ilk yardım bilgi ve becerilerini kazanarak hasta/yaralı ve olay yeri değerlendirmesi, temel yaşam desteği, kanama ve yaralanmalara müdahale, acil durumlarda uygun ilk yardım yaklaşımı ile güvenli hasta/yaralı taşıma ve tahliye uygulamalarını gerçekleştirebilmelerini sağlamaktır. Dersin ilerleyen bölümünde öğrencilerin bu temel becerileri uçuş ortamına uyarlayarak uçuş fizyolojisi, uçuş sırasında görülebilecek tıbbi aciller, özel yolcu grupları, uçak içi tıbbi ekipman ve hijyen uygulamaları ile kabin içi tıbbi acil durumların ekip çalışması ve vaka temelli simülasyonlarla yönetimi konusunda yetkinlik kazanmaları hedeflenmektedir.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Öğr. Gör. Ahmet Miraç TİTİZ ahmetmirac.titiz@nisantasi.edu.tr
Öğrenme Çıktıları
| 1 | İlk yardımın temel ilke ve uygulamalarını, olay yeri güvenliği, hasta/yaralıya yaklaşım ve temel değerlendirme basamakları doğrultusunda açıklar ve uygular. |
| 2 | Hasta ve yaralıların bilinç, hava yolu, solunum, dolaşım ve yaşam bulgularını değerlendirerek temel ilk yardım yaklaşımını sistematik biçimde gerçekleştirir. |
| 3 | Hava yolu tıkanıklığı, kanama, şok, travma, yanık, bilinç bozukluğu, nöbet, göğüs ağrısı, hipoglisemi ve anafilaksi gibi acil durumları tanır ve uygun ilk yardım uygulamalarını gerçekleştirir. |
| 4 | Kardiyak arrest durumunu tanılayarak güncel temel yaşam desteği algoritmasına uygun KPR ve OED/AED uygulamalarını gerçekleştirir; çocuk ve bebeklerde temel yaşam desteğinin temel ilkelerini uygular. |
| 5 | Hasta ve yaralıların durumuna uygun taşıma ve tahliye yöntemlerini seçerek güvenli hasta taşıma, ekip çalışması ve iletişim ilkeleri doğrultusunda uygular. |
| 6 | Uçuş ortamının fizyolojik ve operasyonel özelliklerini dikkate alarak uçuş sırasında ortaya çıkabilecek tıbbi acil durumlarda uygun ilk yardım yaklaşımını, tıbbi ekipman kullanımını ve kabin-kokpit/sağlık desteği iletişimini vaka temelli olarak gerçekleştirir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
YOK
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
YOK
Dersin İçeriği
Bu ders; genel ilk yardım ilkeleri, olay yeri ve hasta/yaralı değerlendirmesi, yaşam bulgularının değerlendirilmesi, hava yolu tıkanıklıkları ve solunum acilleri, kanamalar, yaralanmalar, şok, kırık-çıkık-burkulmalar, yanıklar ve çevresel aciller, bilinç bozuklukları ve sık karşılaşılan tıbbi aciller, erişkin temel yaşam desteği, KPR ve OED/AED uygulamaları, çocuk ve bebeklerde temel yaşam desteği, hasta/yaralı taşıma ve tahliye teknikleri ile havacılık ortamının insan fizyolojisine etkileri, uçuşta görülebilecek tıbbi aciller, uçuşta travma ve yaralanmalar, özel yolcu grupları, uçak içi tıbbi ekipmanlar, hijyen ve enfeksiyon kontrolü, uçuşta tıbbi acil durumlarda ekip iletişimi ve vaka/simülasyon uygulamalarını kapsamaktadır. Ders, temel ilk yardım becerilerinin ilk haftalarda yapılandırılması ve daha sonra bu becerilerin uçak kabini ortamına uyarlanması esasına dayanmaktadır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | [OgretimYontemVeTeknikleri] | [OnHazirlik] |
|---|---|---|---|
| 1 | İlk yardıma giriş ve olay yeri güvenliği: İlk yardımın temel ilkeleri, ilk yardım-acil yardım ayrımı, ilk yardımcının sorumlulukları, olay yeri değerlendirmesi, kişisel koruyucu ekipman ve 112 Acil Çağrı Sistemi | Anlatım, soru-cevap, gösterip yaptırma, vaka tartışması | İlk yardımın temel kavramlarının incelenmesi |
| 2 | Hasta/yaralı değerlendirmesi ve yaşam bulguları: bilinç, hava yolu, solunum, dolaşım, nabız, solunum sayısı, kan basıncı, ateş, SpO₂ ve AVPU | Anlatım, demonstrasyon, uygulama, vaka analizi | |
| 3 | Hava yolu tıkanıklıkları ve solunum acilleri: yabancı cisimle tıkanma, erişkin/çocuk/bebekte yaklaşım, solunum sıkıntısı, astım ve hiperventilasyon | Anlatım, demonstrasyon, uygulama, vaka analizi | |
| 4 | Kanamalar, yaralanmalar ve şok: dış kanamalar, basınç uygulaması, yara yaklaşımı, burun kanaması, yumuşak doku yaralanmaları ve şokta ilk yardım | Anlatım, demonstrasyon, uygulama, vaka analizi | |
| 5 | Kırık, çıkık, burkulma, yanık ve çevresel aciller: tespit ilkeleri, baş-boyun-omurga yaralanmaları, termal/kimyasal yanıklar, sıcak ve soğuk acilleri, hipotermi ve donma | Anlatım, demonstrasyon, uygulama, vaka analizi | |
| 6 | Bilinç bozuklukları ve tıbbi aciller: bayılma, bilinç değişiklikleri, inme ve FAST, epileptik nöbet, göğüs ağrısı, hipoglisemi ve anafilaksi | Anlatım, demonstrasyon, uygulama, vaka analizi | |
| 7 | Temel Yaşam Desteği I – Erişkin TYD ve KPR: kardiyak arrestin tanınması, yardım çağırma, solunum değerlendirmesi, göğüs kompresyonları, ventilasyon ve 30:2 yaklaşımı | Anlatım, demonstrasyon, uygulama, vaka analizi | |
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | Temel Yaşam Desteği II – OED/AED ve özel gruplar: OED/AED kullanımı, KPR-OED entegrasyonu, ekip çalışması, çocuk ve bebeklerde temel yaşam desteği ve senaryo uygulamaları | Anlatım, demonstrasyon, uygulama, vaka analizi | |
| 10 | Hasta/yaralı taşıma ve tahliye teknikleri: taşımanın temel ilkeleri, tek/iki kişiyle taşıma, sedye kullanımı, omurga yaralanması şüphesi, güvenli taşıma, dar alanlarda taşıma ve tahliye | Anlatım, demonstrasyon, uygulama, vaka analizi | |
| 11 | Havacılık ortamı ve uçuş fizyolojisi: kabin basıncı ve irtifası, hipoksi, oksijen gereksinimi, barotravma, kulak/sinüs sorunları, dehidrasyon, uzun süreli oturma, jet lag ve uçuş ortamının fizyolojik etkileri | Anlatım, demonstrasyon, uygulama, vaka analizi | |
| 12 | Uçuşta tıbbi aciller: göğüs ağrısı, senkop, dispne, astım, hipoksi, kardiyak arrest, inme, epilepsi, hipoglisemi, anafilaksi, bulantı-kusma ve uçak tutması | Anlatım, demonstrasyon, uygulama, vaka analizi | |
| 13 | Uçakta travma, özel yolcular ve tıbbi ekipmanlar: türbülans yaralanmaları, düşme/çarpma, kanama, kırıklar, yanıklar, gebelik ve uçakta doğum, çocuk/yaşlı yolcular, ilk yardım ve acil tıbbi kitler, OED/AED, oksijen, hijyen ve enfeksiyon kontrolü | Anlatım, demonstrasyon, uygulama, vaka analizi | |
| 14 | Entegre uçuşta ilk yardım ve tıbbi acil durum simülasyonları: hasta değerlendirmesi, ilk yardım, KPR/OED, taşıma, ekip iletişimi, kabin-kokpit ve sağlık desteği koordinasyonu | Anlatım, demonstrasyon, uygulama, vaka analizi | |
| 15 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2025). İlk Yardım Eğitim Kitabı. European Resuscitation Council. (2025). European Resuscitation Council Guidelines 2025. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü. SHT-OPS 1, Ek-45: Tıbbi Konular ve İlk Yardım Eğitimi. International Civil Aviation Organization. (2020). Cabin Crew Safety Training Manual (Doc 10002), 2nd ed. International Air Transport Association. IATA Medical Manual for Aviation. Güncel çevrim içi sürüm.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
YOK
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 1 | 30 | 30 |
| Uygulama/Pratik | 1 | 4 | 4 |
| Laboratuvar | 1 | 20 | 20 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 12 | 12 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 20 | 20 |
| Ev Ödevi | 1 | 15 | 15 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 105 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 |
| ÖÇ 2 | 3 | 3 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| ÖÇ 3 | 3 | 3 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 3 | 4 |
| ÖÇ 4 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 5 | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 |
| ÖÇ 6 | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek