GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS | Kredi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| OSHU203-3 | Tehlikeli Maddeler | Ders | 2 | 3 | 0 | 3.00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; öğrencilerin hava taşımacılığında tehlikeli maddelerin güvenli taşınmasına ilişkin ulusal ve uluslararası düzenlemeleri tanımalarını, tehlikeli madde sınıflandırmalarını öğrenmelerini, paketleme, işaretleme, etiketleme, dokümantasyon ve kabul süreçlerini ICAO Teknik Talimatları ve IATA Dangerous Goods Regulations (DGR) çerçevesinde değerlendirebilmelerini sağlamaktır. Ayrıca öğrencilerin emniyet kültürü, risk yönetimi ve acil durum uygulamalarına ilişkin bilgi ve beceri kazanmaları hedeflenmektedir.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Ögr. Gör. Necla ÇAPUK YILDIRIM
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Hava yoluyla taşınan tehlikeli maddelere ilişkin ulusal ve uluslararası mevzuatı (ICAO, IATA, SHGM) açıklar. |
| 2 | Tehlikeli maddeleri sınıflarına göre tanımlar ve taşıma koşullarını değerlendirir. |
| 3 | Tehlikeli maddelerin paketleme, işaretleme, etiketleme ve dokümantasyon süreçlerini IATA DGR kurallarına uygun olarak uygular. |
| 4 | Tehlikeli madde taşımacılığı sürecinde karşılaşılabilecek riskleri analiz ederek emniyet ve güvenlik açısından uygun önlemleri belirler. |
| 5 | Gerçek vaka örnekleri üzerinden tehlikeli madde taşımacılığı süreçlerini değerlendirir ve çözüm önerileri geliştirir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
YOK
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Öğrencilerin derslere düzenli devam etmeleri ve uygulamalı çalışmalara aktif katılım sağlamaları önerilir. ICAO Teknik Talimatları (Technical Instructions), IATA Dangerous Goods Regulations (DGR) ve SHGM tarafından yayımlanan güncel mevzuatın düzenli olarak takip edilmesi tavsiye edilir. Tehlikeli madde sınıfları, etiketleri, paketleme talimatları ve işaretlemeler ders öncesinde incelenmelidir. Vaka analizleri, örnek taşıma belgeleri (Shipper's Declaration) ve kabul kontrol listeleri üzerinde bireysel çalışma yapılması önerilir. Güncel havacılık emniyeti olayları ve tehlikeli madde kaynaklı kaza/olay raporlarının (ICAO, IATA ve SHGM yayınları) takip edilmesi mesleki gelişime katkı sağlayacaktır. Ders kapsamında verilen ödev, sunum ve grup çalışmalarının zamanında tamamlanması beklenmektedir. Ders süresince mesleki etik kurallarına ve uçuş emniyeti kültürüne uygun davranış sergilenmesi önemlidir. İngilizce havacılık terminolojisinin geliştirilmesi amacıyla teknik dokümanların ve sektörel yayınların takip edilmesi önerilir.
Dersin İçeriği
Hava taşımacılığında tehlikeli madde kavramı, uluslararası mevzuat, ICAO Teknik Talimatları, IATA DGR kuralları, tehlikeli madde sınıfları, paketleme talimatları, etiketleme ve işaretleme, taşıma belgeleri, kabul kontrolü, yolcu ve mürettebat bagajlarındaki tehlikeli maddeler, lityum bataryalar, biyolojik maddeler, radyoaktif maddeler, acil durum prosedürleri, emniyet yönetimi ve vaka analizleri ele alınmaktadır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | [OgretimYontemVeTeknikleri] | [OnHazirlik] |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Tehlikeli madde kavramı ve havacılıkta önemis | Tehlikeli madde sembollerinin incelenmesi | Anlatım, soru-cevap, tartışma, vaka analizi | ICAO Annex 18 ve IATA DGR giriş bölümünün okunması |
| 2 | CAO, IATA, SHGM ve uluslararası tehlikeli madde mevzuatı | Mevzuat karşılaştırması | Anlatım, doküman inceleme, tartışma | ICAO ve IATA'nın görevlerinin araştırılması |
| 3 | Tehlikeli madde sınıfları (Sınıf 1-9) | Tehlikeli maddelerin sınıflandırılması | Anlatım, uygulama, grup çalışması | Tehlikeli madde sınıflarının incelenmesi |
| 4 | UN numarası, Proper Shipping Name ve Tehlikeli Madde Listesi | UN numarası bulma uygulamaları | Problem çözme, uygulama, soru-cevap | IATA DGR Tehlikeli Madde Listesinin incelenmesi |
| 5 | Paketleme talimatları ve paketleme kuralları | Paketleme örneklerinin değerlendirilmesi | Vaka analizi, uygulama, anlatım | Packing Instructions bölümünün okunması |
| 6 | İşaretleme (Marking) ve Etiketleme (Labelling) | Etiket ve işaret örneklerinin incelenmesi | Görsel analiz, uygulama, tartışma | Tehlikeli madde etiketlerinin araştırılması |
| 7 | Shipper's Declaration ve taşıma dokümantasyonu | Beyan formu doldurma uygulaması | Uygulama, örnek olay, soru-cevap | Shipper's Declaration örneğinin incelenmesi |
| 8 | VİZE | |||
| 9 | Acceptance Check (Kabul Kontrolü) ve NOTOC | Acceptance Checklist uygulaması | Uygulama, vaka analizi | Acceptance Checklist'in incelenmesi |
| 10 | Yolcu ve mürettebat bagajlarında tehlikeli maddeler | Yasaklı ve izinli maddelerin değerlendirilmesi | Tartışma, senaryo analizi | IATA DGR yolcu hükümlerinin okunması |
| 11 | Lityum bataryalar ve özel hükümler | Lityum batarya gönderilerinin incelenmesi | Problem çözme, vaka analizi | Lithium Battery Guidance dokümanının incelenmesi |
| 12 | Acil durum prosedürleri ve emniyet yönetimi | Acil durum senaryolarının çözümü | Senaryo tabanlı öğrenme, grup çalışması | Tehlikeli madde olay raporlarının okunması |
| 13 | Güncel tehlikeli madde olayları, vaka analizleri ve Derste Konuk (SHGM/Havayolu/Kargo Uzmanı) | Sektör uzmanı deneyim paylaşımı ve vaka değerlendirmesi | Konuk konuşmacı, soru-cevap, tartışma | Güncel tehlikeli madde haberlerinin araştırılması |
| 14 | Genel tekrar, güncel gelişmeler ve ders değerlendirmesi | Kapsamlı vaka analizi ve genel değerlendirme | Tartışma, soru-cevap, geri bildirim | Final sınavına hazırlık ve ders notlarının tekrar edilmesi |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Temel Kaynaklar International Air Transport Association (IATA). Dangerous Goods Regulations (DGR). Güncel Basım (66th/67th Edition veya dersin yürütüldüğü yıla ait güncel baskı). International Civil Aviation Organization (ICAO). Technical Instructions for the Safe Transport of Dangerous Goods by Air (Doc 9284). Güncel Basım. International Civil Aviation Organization (ICAO). Annex 18 – The Safe Transport of Dangerous Goods by Air. Güncel Basım. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM). Tehlikeli Maddelerin Hava Yoluyla Güvenli Taşınması Talimatı (SHT-18). Güncel Basım. Birleşmiş Milletler (United Nations). Recommendations on the Transport of Dangerous Goods – Model Regulations (UN Model Regulations). Güncel Basım. Yardımcı Kaynaklar International Air Transport Association (IATA). Lithium Battery Shipping Guidelines. Güncel Basım. International Air Transport Association (IATA). Dangerous Goods Guidance (DGG). Güncel Basım. European Union Aviation Safety Agency (EASA). Dangerous Goods Guidance Material ve ilgili yayımlar. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM). Genelgeler, Duyurular ve Tehlikeli Madde Eğitim Dokümanları. ICAO, IATA ve SHGM tarafından yayımlanan güncel emniyet bültenleri, vaka analizleri ve sektörel raporlar.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Anlatım Soru-cevap Tartışma Beyin fırtınası Problem temelli öğrenme Vaka analizi İş birliğine dayalı grup çalışmaları Uygulamalı doküman inceleme (IATA DGR, ICAO Technical Instructions, Shipper's Declaration, Acceptance Checklist, NOTOC vb.) Senaryo tabanlı uygulamalar Bireysel araştırma ve sunum Derste Konuk: SHGM, havayolu işletmeleri, yer hizmetleri kuruluşları, hava kargo işletmeleri, havalimanı işletmeleri veya lojistik sektöründe görev yapan Tehlikeli Madde Uzmanı (DGR Specialist), Kargo Operasyon Uzmanı veya Emniyet Yöneticisi tarafından sektörel uygulamaların paylaşılması. Teknik Gezi: Havalimanı kargo terminali, hava kargo işletmeleri, yer hizmetleri kuruluşları veya tehlikeli madde depolama alanlarına teknik ziyaret gerçekleştirilmesi (uygun olması durumunda). Dijital öğrenme materyallerinin kullanılması Güncel ICAO, IATA ve SHGM emniyet raporlarının incelenmesi Süreç değerlendirme ve geri bildirim etkinlikleri Ders Kapsamında Planlanan Uygulamalar Tehlikeli madde sınıflandırma uygulamaları UN numarası ve Proper Shipping Name belirleme çalışmaları IATA DGR kitabı kullanılarak gönderi uygunluk kontrolü Shipper's Declaration düzenleme uygulamaları Acceptance Checklist üzerinden kabul kontrolü uygulamaları Tehlikeli madde etiketleme ve işaretleme uygulamaları Paketleme talimatlarının (Packing Instructions) yorumlanması Lityum batarya gönderilerinin değerlendirilmesi Yolcu ve mürettebat bagajında taşınabilecek/taşınamayacak tehlikeli maddelerin incelenmesi NOTOC (Notification to Captain) örneklerinin değerlendirilmesi Kaza ve olay raporlarının analiz edilmesi Risk değerlendirme ve acil durum senaryolarının çözümü Dış Paydaş Katkısı Ders kapsamında; SHGM, Türk Hava Yolları (THY), Turkish Cargo, TGS Yer Hizmetleri, Çelebi Hava Servisi, HAVAŞ, MNG Airlines, İGA İstanbul Havalimanı ve diğer sektör temsilcilerinden uzmanların derslere davet edilmesi, öğrencilerin güncel uygulamaları sektör profesyonellerinden öğrenmeleri ve mesleki farkındalıklarının artırılması hedeflenmektedir.
Değerlendirme
Staj Durumu
YOK
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Toplam İş Yükü (saat) | 0 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 1 | 2 | 2 | 3 | 1 | 5 | 5 | 5 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 |
| ÖÇ 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 3 | 1 | 5 | 5 | 5 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 |
| ÖÇ 3 | 3 | 1 | 2 | 2 | 3 | 1 | 5 | 5 | 5 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 |
| ÖÇ 4 | 3 | 1 | 2 | 2 | 3 | 1 | 5 | 5 | 5 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 |
| ÖÇ 5 | 3 | 1 | 2 | 2 | 3 | 1 | 5 | 5 | 5 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek