GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS | Kredi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| OMRS107-3 | Geleneksel Yapı Elemanları | Ders | 1 | 1 | 4.00 | 3.00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı öğrencilere korunması gereken taşınmaz kültür varlıklarına ait yapı bilgisi ve koruma bilinci kazandırmaya yöneliktir. Bu amaçla Selçuklu ve Osmanlı Dönemi eserlerinde yapı sistemleri ve öğeleri açısından incelenmektedir..
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Öğr. Gör. Ezgi Özdal Yarlığan
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Geleneksel mimarinin temel kavramlarını, yapı–malzeme ilişkisini ve kültürel bağlamını açıklar. |
| 2 | Geleneksel yapı malzemelerinin özelliklerini analiz eder ve uygun kullanım alanlarını belirler. |
| 3 | Geleneksel yapı elemanlarının strüktürel davranışlarını tanımlar ve çözümler. |
| 4 | Açıklık geçme elemanlarının malzeme–mekanik ilişkisini yorumlar ve performanslarını değerlendirir. |
| 5 | Farklı duvar ve taşıyıcı sistemleri karşılaştırır ve uygun yapım/onarım tekniklerini seçer. |
| 6 | Geleneksel mimarlığa ilişkin bilgi ve becerilerini sürekli geliştirir; kültürel mirasın korunmasında etik ve yaşam boyu öğrenme yaklaşımını sürdürür. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Bu dersin Önkoşulu yoktur.
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Bu derste önerilen başka bir husus bulunmamaktadır.
Dersin İçeriği
Geleneksel yapım sistemlerinin tanımı, temelden çatıya geleneksel mimarinin anlatılması.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | [OgretimYontemVeTeknikleri] | [OnHazirlik] |
|---|---|---|---|
| 1 | Geleneksel mimarinin tanımı, yapı sistemi ve öğe kavramları | Anlatım Tartışma | Temel kaynakların gözden geçirilmes. Önceki dönem ders notlarının tekrar edilmesi |
| 2 | Geleneksel Malzemeler I (Taş, Tuğla): Fiziksel özellikler, kullanım alanları, tarihsel örnekler. | Anlatım, Görsel inceleme. | Taş ve tuğla yapı örnekleriyle ilgili kaynak taraması. |
| 3 | Geleneksel Malzemeler II (Ahşap, Kerpiç, Harç): Dayanıklılık, üretim yöntemleri, uygulama teknikleri. | Anlatım, Tartışma. | Malzeme özelliklerinin ve üretim süreçlerinin araştırılması. |
| 4 | Temel Sistemleri:Taş temel, ahşap hatıl, zeminle ilişki. | Anlatım, Tartışma. | Temel tipleri hakkında örneklerin incelenmesi. |
| 5 | Duvar Sistemleri I (Taş) :Moloz, kesme taş, kuru duvar teknikleri. | Anlatım, Tartışma. | Taş örgü teknikleriyle ilgili kaynakların incelenmesi. |
| 6 | Duvar Sistemleri II (Tuğla ve Ahşap Karkas):Tuğla örgüleri, hımış, bağdadi sistemler. | Anlatım, Görsel sunum. | Osmanlı dönemi konut mimarisinden örneklerin incelenmesi. |
| 7 | Döşeme Sistemleri I: Ahşap döşeme türleri, yük aktarımı. | Anlatım, Uygulama. | Döşeme sistemleri literatürünün gözden geçirilmesi. |
| 8 | ARA SINAVI | ||
| 9 | Döşeme Sistemleri II : Kemer ve tonoz döşemeler. | Anlatım, Uygulama. | Kemer ve tonoz çeşitlerinin araştırılması. |
| 10 | Çatı Sistemleri I : Beşik, kırma, düz çatı tipleri. | Anlatım, Görsel sunum. | Çatı sistemleriyle ilgili çizimlerin gözden geçirilmesi. |
| 11 | Çatı Sistemleri II: Ahşap çatı iskeletleri, kaplama malzemeleri. | Anlatım, Tartışma. | Geleneksel çatı malzemelerinin araştırılması. |
| 12 | Açıklık Geçme Sistemleri I : Kemer çeşitleri ve strüktürel davranış. | Anlatım, Uygulama. | Kemer sistemleriyle ilgili kaynakların incelenmesi. |
| 13 | Açıklık Geçme Sistemleri II : Tonoz tipleri, kubbeler ve geçiş elemanları. | Anlatım, Görsel inceleme. | Kubbelerde kullanılan geçiş sistemlerinin araştırılması. |
| 14 | Geleneksel Yapılarda Yapısal Bağlantılar : Ahşap birleşimler, taş ve tuğlada kenetler, metal bağlayıcılar. | Anlatım, Uygulama. | Yapısal bağlantı örneklerinin incelenmesi. |
| 15 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
1. Yrd. Doç. Dr. Sibel Hattap Ders Notları 2. Yrd. Doç. Dr. Sibel Hattap Yüksek Lisans Tezi (Geleneksel Türk Evinin Çağdaş Yaşama Adaptasyonu),1990. 3. ULUENGİN F., - ULUENGİN B., -ULUENGİN B., Osmanlı Anıt Mimarisinde Klasik Yapı Detayları, İstanbul 2001. 4. SÖNMEZ, N., Osmanlı Dönemi Yapı ve Malzeme Terimleri Sözlüğü, Yapı 5. Endüstri Merkezi Yayınları, İstanbul 1997. 6. PETERSEN, A., Dictionary ofIslamic Architecture, Routledge, 1996. 7. MAALOUF, A. (ed.), TraditionalMediterrenean Architecture, Corpus 8. PublicationAvignon, France 2004. 9. TAYLA, H.,Geleneksel Türk Mimarisinde Yapı Sistem ve Elemanları I-II, Istanbul,2007 10. KUBAN, D.,Mimarlık Kavramları, İ.T.Ü. Yayınları, İstanbul 1973. 11. ARSEVEN, C.E.,Sanat Ansiklopedisi, Milli Eğitim Bakanlığı Yayını, İstanbul 1975. 12. ESER, L.,Yapı Bilgisi, İ.T.Ü. Yayınları, İstanbul 1970.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Bu ders, etkileşimli anlatımlarla geleneksel yapı sistemlerinin tarihçesini ve malzeme-yapım tekniklerini incelemekte; ahşap-kargir ve kerpiç örneklerin vaka analizleri yapılmaktadır. Öğrenciler seçtikleri bir sistem üzerine literatür taraması gerçekleştirmekte ve grup sunumlarında bulgularını paylaşmaktadır; probleme dayalı öğrenme yöntemiyle belirlenen bir restorasyon senaryosu için stratejiler geliştirmekte ve tartışmaktadırlar. Ders boyunca kısa quiz’ler ve çevrimiçi tartışmalar, bilginin pekiştirilmesine katkı sağlamaktadır.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 80 |
| Quiz | 1 | 20 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Bu dersin stajı yoktur.
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Gösterme | 1 | 1 | 1 |
| Beyin Fırtınası | 1 | 1 | 1 |
| Proje Hazırlama | 4 | 13 | 52 |
| Proje Sunma | 3 | 1 | 3 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 15 | 15 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 25 | 25 |
| Ev Ödevi | 1 | 1 | 1 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 100 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | |
| ÖÇ 1 | 4 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 4 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 3 | 1 | 1 |
| ÖÇ 2 | 4 | 1 | 1 | 3 | 5 | 3 | 2 | 4 | 1 | 4 | 1 | 1 | 2 | 2 | 1 | 1 |
| ÖÇ 3 | 4 | 1 | 2 | 3 | 4 | 3 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 | 1 |
| ÖÇ 4 | 4 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 5 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | 1 | 1 |
| ÖÇ 5 | 1 | 5 | 1 | 2 | 5 | 3 | 2 | 5 | 2 | 5 | 2 | 2 | 1 | 3 | 1 | 1 |
| ÖÇ 6 | 4 | 1 | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 5 | 2 | 3 | 4 | 2 | 3 | 3 | 2 | 1 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek