GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı


Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Kredi
OASC151 Yiyecek İçecek Tarihi ve Kültürü Ders 1 1 3.00 3.00

Önlisans


Türkçe


İnsanlığın beslenme ve mutfak kültürünün avcı-toplayıcı topluluklardan günümüz ve geleceğin gastronomisine uzanan tarihsel gelişimini medeniyetler, coğrafya, inanç, ekonomi, ticaret, göç, teknoloji ve toplumsal değişim eksenlerinde incelemek; öğrencilerin mutfak kültürlerini tarihsel bağlamları içinde karşılaştırabilmelerini, gastronomik mirası değerlendirebilmelerini ve çağdaş gıda sistemlerini eleştirel biçimde yorumlayabilmelerini sağlamak.


Öğr.Gör. Selçuk Karaçam


1 Beslenme ve pişirme pratiklerinin tarih öncesinden günümüze gelişimini kronolojik olarak açıklar.
2 Coğrafya, iklim, tarım, inanç, ticaret ve göçün medeniyetlerin mutfak kültürleri üzerindeki etkilerini karşılaştırır.
3 Antik, Orta Çağ, Türk-Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi mutfaklarının karakteristik özelliklerini tarihsel bağlamlarıyla ilişkilendirir.
4 Kolomb Takası ve sanayileşme gibi dönüşümlerin ürün, üretim, saklama, dağıtım ve tüketim üzerindeki etkilerini analiz eder.
5 Yerel ürün, gastronomik miras, coğrafi işaret ve sürdürülebilirlik kavramlarını örneklerle değerlendirir.
6 Modern gastronomi akımlarını ve geleceğin gıda teknolojilerini fırsatları ve sınırlılıkları bakımından tartışır.
7 Tarihsel ve akademik kaynaklardan yararlanarak mutfak kültürüne ilişkin görüşlerini yazılı ve sözlü biçimde gerekçelendirir.

Birinci Öğretim


Ön Koşul Dersi Bulunmamaktadır.


Yok


Beslenmenin kültürel ve toplumsal temelleri; ateşin denetimi ve pişirme; Neolitik Devrim ve tarım; ilk uygarlıklarda beslenme; Antik Yunan ve Roma sofraları; Orta Çağ mutfakları; Türk ve Osmanlı mutfak mirası; baharat ve ticaret yolları; Coğrafi Keşifler ve Kolomb Takası; Sanayi Devrimi, konserve, soğuk zincir, standardizasyon ve fast food; Cumhuriyet dönemi Türk mutfağı, göç, kentleşme, restoran ve ev mutfağı; coğrafi işaretler; Slow Food, New Nordic, moleküler gastronomi, sürdürülebilirlik ve geleceğin gıda teknolojileri.


Hafta Teorik [OgretimYontemVeTeknikleri] [OnHazirlik]
1 İnsan neden yer? Beslenmenin kültürel tarihi Yiyecek seçimi, kültür, kimlik, ilk insan toplulukları Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
2 Ateş ve pişirmenin doğuşu Ateşin denetimi, pişirme, beslenme ve toplumsallaşma Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
3 Neolitik Devrim ve tarım Bereketli Hilal, tahıllar, evcilleştirme, yerleşik yaşam Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
4 İlk medeniyetler ve ekmeğin tarihi Mezopotamya, Mısır, Anadolu; ekmek, üretim, inanç Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
5 Antik Yunan ve Roma sofraları Akdeniz üçlüsü, symposium, triclinium, garum Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
6 Orta Çağ ve mutfak kültürleri Orta Çağ Avrupa ve İslam dünyası; sofra, inanç, baharat Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
7 Türk ve Osmanlı mutfak mirası Orta Asya-Anadolu sürekliliği; saray, halk ve gündelik mutfak Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
8 Ara sınav 1–7. haftaların değerlendirilmesi Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma ve sınav Sınav hazırlığı
9 Baharat yolları ve küresel ticaret İpek ve baharat ağları; ticaret, limanlar ve kültürel etkileşim Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
10 Coğrafi Keşifler ve Kolomb Takası Yeni Dünya ürünleri, domates, patates, mısır, biber Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
11 Sanayi öncesinden modern gıda sistemlerine Üretim, saklama ve dağıtımda tarihsel dönüşüm Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
12 Sanayi Devrimi ve endüstriyel gıda Konserve, savaş ve beslenme, fabrika, kadın emeği, soğuk zincir, fast food Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
13 Cumhuriyet dönemi Türk mutfağı Göç, kentleşme, ev ve restoran; yöresel çeşitlilik, coğrafi işaret Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
14 Modern gastronomi ve geleceğin mutfağı Slow Food, New Nordic, moleküler gastronomi, sürdürülebilirlik, yapay zekâ, 3D baskı, kültür eti, böcek proteini, dikey tarım, uzay mutfağı Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma İlgili okuma ve görsel inceleme
15 Final sınavı Yazılı çoktan seçmeli sınav Dönem tekrarı

• The Cambridge World History of Food (ed. Kenneth F. Kiple ve Kriemhild Coneè Ornelas). • Nevin Halıcı, Türk Mutfağı. • Richard Wrangham, Catching Fire: How Cooking Made Us Human. • Sidney W. Mintz, Sweetness and Power. • Massimo Montanari, Food Is Culture. • Ders kapsamında değerlendirilen bilimsel makaleler, tarihî müze koleksiyonları, coğrafi işaret tescil belgeleri ve ilgili kurumsal kaynaklar.



Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu Bulunmamaktadır.


Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Final Sınavı 14 2 28
Bireysel Çalışma 25 1 25
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 11 2 22
Toplam İş Yükü (saat) 75

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12 PÇ 13 PÇ 14
ÖÇ 1 3 4 5 4 3 2 3 4 5 3 2 5 3 2
ÖÇ 2 4 3 5 3 4 3 5 2 5 3 3 5 4 3
ÖÇ 3 1 3 2 5 4 2 4 5 2 3 5 4 5 3
ÖÇ 4 2 2 5 3 5 4 4 5 5 3 2 2 4 4
ÖÇ 5 3 4 5 3 4 2 1 5 2 4 3 2 4 2
ÖÇ 6 5 5 5 4 2 4 3 3 5 4 5 3 3 2
ÖÇ 7 1 2 4 5 3 5 4 2 4 5 2 3 5 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek