| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS | Kredi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| OASC185 | Medeniyetler ve Mutfak Tarihi | Ders | 1 | 1 | 2.00 | 2.00 |
Önlisans
Türkçe
İnsanlığın beslenme ve mutfak kültürünün avcı-toplayıcı topluluklardan günümüz ve geleceğin gastronomisine uzanan tarihsel gelişimini medeniyetler, coğrafya, inanç, ekonomi, ticaret, göç, teknoloji ve toplumsal değişim eksenlerinde incelemek; öğrencilerin mutfak kültürlerini tarihsel bağlamları içinde karşılaştırabilmelerini, gastronomik mirası değerlendirebilmelerini ve çağdaş gıda sistemlerini eleştirel biçimde yorumlayabilmelerini sağlamak.
Öğr.Gör. Selçuk Karaçam
| 1 | Beslenme ve pişirme pratiklerinin tarih öncesinden günümüze gelişimini kronolojik olarak açıklar. |
| 2 | Coğrafya, iklim, tarım, inanç, ticaret ve göçün medeniyetlerin mutfak kültürleri üzerindeki etkilerini karşılaştırır. |
| 3 | Antik, Orta Çağ, Türk-Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi mutfaklarının karakteristik özelliklerini tarihsel bağlamlarıyla ilişkilendirir. |
| 4 | Kolomb Takası ve sanayileşme gibi dönüşümlerin ürün, üretim, saklama, dağıtım ve tüketim üzerindeki etkilerini analiz eder. |
| 5 | Yerel ürün, gastronomik miras, coğrafi işaret ve sürdürülebilirlik kavramlarını örneklerle değerlendirir. |
| 6 | Modern gastronomi akımlarını ve geleceğin gıda teknolojilerini fırsatları ve sınırlılıkları bakımından tartışır. |
| 7 | Tarihsel ve akademik kaynaklardan yararlanarak mutfak kültürüne ilişkin görüşlerini yazılı ve sözlü biçimde gerekçelendirir. |
Birinci Öğretim
Ön Koşul Dersi Bulunmamaktadır.
Yok
Beslenmenin kültürel ve toplumsal temelleri; ateşin denetimi ve pişirme; Neolitik Devrim ve tarım; ilk uygarlıklarda beslenme; Antik Yunan ve Roma sofraları; Orta Çağ mutfakları; Türk ve Osmanlı mutfak mirası; baharat ve ticaret yolları; Coğrafi Keşifler ve Kolomb Takası; Sanayi Devrimi, konserve, soğuk zincir, standardizasyon ve fast food; Cumhuriyet dönemi Türk mutfağı, göç, kentleşme, restoran ve ev mutfağı; coğrafi işaretler; Slow Food, New Nordic, moleküler gastronomi, sürdürülebilirlik ve geleceğin gıda teknolojileri.
| Hafta | Teorik | [OgretimYontemVeTeknikleri] | [OnHazirlik] |
|---|---|---|---|
| 1 | İnsan neden yer? Beslenmenin kültürel tarihi Yiyecek seçimi, kültür, kimlik, ilk insan toplulukları | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 2 | Ateş ve pişirmenin doğuşu Ateşin denetimi, pişirme, beslenme ve toplumsallaşma | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 3 | Neolitik Devrim ve tarım Bereketli Hilal, tahıllar, evcilleştirme, yerleşik yaşam | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 4 | İlk medeniyetler ve ekmeğin tarihi Mezopotamya, Mısır, Anadolu; ekmek, üretim, inanç | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 5 | Antik Yunan ve Roma sofraları Akdeniz üçlüsü, symposium, triclinium, garum | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 6 | Orta Çağ ve mutfak kültürleri Orta Çağ Avrupa ve İslam dünyası; sofra, inanç, baharat | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 7 | Türk ve Osmanlı mutfak mirası Orta Asya-Anadolu sürekliliği; saray, halk ve gündelik mutfak | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 8 | Ara sınav 1–7. haftaların değerlendirilmesi | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma ve sınav | Sınav hazırlığı |
| 9 | Baharat yolları ve küresel ticaret İpek ve baharat ağları; ticaret, limanlar ve kültürel etkileşim | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 10 | Coğrafi Keşifler ve Kolomb Takası Yeni Dünya ürünleri, domates, patates, mısır, biber | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 11 | Sanayi öncesinden modern gıda sistemlerine Üretim, saklama ve dağıtımda tarihsel dönüşüm | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 12 | Sanayi Devrimi ve endüstriyel gıda Konserve, savaş ve beslenme, fabrika, kadın emeği, soğuk zincir, fast food | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 13 | Cumhuriyet dönemi Türk mutfağı Göç, kentleşme, ev ve restoran; yöresel çeşitlilik, coğrafi işaret | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 14 | Modern gastronomi ve geleceğin mutfağı Slow Food, New Nordic, moleküler gastronomi, sürdürülebilirlik, yapay zekâ, 3D baskı, kültür eti, böcek proteini, dikey tarım, uzay mutfağı | Anlatım, görsel kaynak analizi, tartışma | İlgili okuma ve görsel inceleme |
| 15 | Final sınavı | Yazılı çoktan seçmeli sınav | Dönem tekrarı |
• The Cambridge World History of Food (ed. Kenneth F. Kiple ve Kriemhild Coneè Ornelas). • Nevin Halıcı, Türk Mutfağı. • Richard Wrangham, Catching Fire: How Cooking Made Us Human. • Sidney W. Mintz, Sweetness and Power. • Massimo Montanari, Food Is Culture. • Ders kapsamında değerlendirilen bilimsel makaleler, tarihî müze koleksiyonları, coğrafi işaret tescil belgeleri ve ilgili kurumsal kaynaklar.
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu Bulunmamaktadır.
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Final Sınavı | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 11 | 2 | 22 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 50 | ||
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 4 | 5 | 4 | 3 | 2 | 3 | 4 | 5 | 3 | 2 | 5 | 3 | 2 |
| ÖÇ 2 | 4 | 3 | 5 | 3 | 4 | 3 | 5 | 2 | 5 | 3 | 3 | 5 | 4 | 3 |
| ÖÇ 3 | 1 | 3 | 2 | 5 | 4 | 2 | 4 | 5 | 2 | 3 | 5 | 4 | 5 | 3 |
| ÖÇ 4 | 2 | 2 | 5 | 3 | 5 | 4 | 4 | 5 | 5 | 3 | 2 | 2 | 4 | 4 |
| ÖÇ 5 | 3 | 4 | 5 | 3 | 4 | 2 | 1 | 5 | 2 | 4 | 3 | 2 | 4 | 2 |
| ÖÇ 6 | 5 | 5 | 5 | 4 | 2 | 4 | 3 | 3 | 5 | 4 | 5 | 3 | 3 | 2 |
| ÖÇ 7 | 1 | 2 | 4 | 5 | 3 | 5 | 4 | 2 | 4 | 5 | 2 | 3 | 5 | 4 |